yodok iii

tomas järmyr, kristoffer lo, dirk serries

YODOK III & FLONES/SANDERS/STRUGSTAD

Yodok-III_Moldejazz-2018_foto-Terje-Mosnes_nett
photo by Terje Mosnes

“Angrep. Tidligere i år hadde lyd/lys/danseforestillingen «As We Fade Out Into The Sweet Stream of Oblivion» premiere på Jazzfest Trondheim, og i går var det samarbeidspartner Moldejazz som presenterte Yodok III – Tomas Järmyr (trommer), Kristoffer Lo (tuba, flugabone), Dirk Serries, (el-gitar) – og danserne Mari Flønes, Ingeborg Dugstad Sanders og Mari Strugstad i Pekka Stokkes videoscenografi og Ingrid Skanke Høsøien lysdesign.
Med sine tunge droner, dundrende trommer og krasse lyseffekter fortonte «As We Fade Out Into The Sweet Stream of Oblivion» seg innledningsvis som et massivt angrep på sansene. Med Flønes/Sanders/Strugstads kropps- og bevegelsesuttrykte historieforestilling som ytterligere visuell informasjon, bød forestillingen på en til tider ganske så engasjerende vegg-til-vegg-henvendelse, og det hele skjedde i en dramaturgisk akselererende utvikling. Å kvalifisert vurdere koreografi og danseferdigheter ligger hinsides denne skrivers kompetanse, men uansett min tilkortkommenhet i så måte, oppfattet jeg totaluttrykket som «positivt urovekkende», og om det skulle oppstå tvil: Det er pent ment.” Jazz I Norge

photos by Ruben Olsen Lærk

“Introduksjonen til konserten med det norsk-belgiske bandet Yodok III med danserne Fløen/Sanders/Strugstad i Teatret Vårt torsdag ettermiddag ble like godt foretatt utenfor lokalet, i trappa inn til salen.

Og det var på mange måter like greit, for en introduksjon inne i salen ville ha forstyrret mye av lydeffektene som etter hvert preget denne utmerkede forestillingen.

For det var en forestilling, og ingen ren konsert. I tillegg ble det en orgie i lys, som vi aldri har sett maken til på Moldejazz eller andre jazzfestivaler man har frekventert. Det åpner med knallharde trommer fra Tomas Järmyr, og vi tenker at det ikke er tilfeldig at han har overtatt trommestolen i Motorpsycho. Gitaren til belgiske Dirk Serries kommer truende smygende. Røyken omslutter de tre danserne som ligger i en haug på gulvet, og jeg tenker:

DOMMEDAG!

De ligger på gulvet foran scenen sammen med fem sakkosekker, som de starter å rulle seg rundt med. Musikken bygger seg opp. Det er rock av heftigste merke, og jeg tenker at om Yodok III hadde spilt alene, ville de passet perfekt på Punkt-festivalen i Kristiansand.

Lysdesignet skifter hele tiden, og er tredimensjonal. Lysdesigneren Ingrid Skanke Høsøien lager en stemning med lyset som gjør opplevelsen av dommedag komplett. Men nusikken alene blir kanskje litt stillestående. Det er tung elektronika, med Järmyrs trommer som hovedelement. Kristoffer Los eufonium og tuba kommer inn og legger et enda dystrere skjær over det hele, og Serries gitar hyler.  Men så vokser musikken. Jeg føler det langt inn i ryggmargen. Og man kan føle at planeten blir inntatt av utenomjordiske vesener og en horde ufoer. Vi er inne i Motorpsycho-avdelingen, når de trøkker mest på, og vi bare venter på eksplosjonen. Danserne beveger seg rastløst rundt foran scenen og prøver nærmest å komme seg unna lysene fra ufoene. Kristoffer Los tuba sender ut et “viktig melding, lytt til radio”-signal. Og så smeller det, og verden går i knas.

Så blir det stille, men ikke lenge, men lenge nok til at vi som sitter “på utsiden” og betrakter dette scenariet får en mulighet til å trekke pusten.  Og plutselig kommer kavaleriet masjerende inn. Med Järmyrs trommemarsj får vi på mange måter et håp om at ikke alt har gått til helevete, og at det fremdeles finnes håp. En av danserne rører på seg, og reiser seg opp. Som var hun den eneste som hadde overlevd dommedag. Hun ser seg rundt, og ser at hun er alene, og danser vakkert rundt som på leting etter de andre, mulige jordboerne.

Etter hvert utvikler musikken seg igjen, de andre musikerne kommer inn, og musikken vokser. Det finnes et håp langt der framme. De to andre danserne “våkner” og starter å bevege seg sakte rundt mellom lyskjeglene. Og det er som ufoene har trukket seg tilbake. De fant vel ut at denne kloden ikke var veldig spennende.

Her er så underligt … Det er som om de har gjort poeten Sigbjørn Obstfelders ord til sine: “Jeg ser, jeg ser … Jeg er vist kommet på en feil klode!”

Musikken vokser enda en gang, og danserne griper fatt i hver sin saccosekk som de sveiver rundt for å fjerne røyken fra ruinene som hele tiden strømmer ut over dem. Og verdensfreden er nok en gang i ferd med å brytes. Saccosekkene veives heftigere og heftigere rundt, som om danserne drev med trening i innendørs sleggekast, og vi på første rad følte oss på ingen måte trygge.

Musikken bare vokser. Det blir heftigere og heftigere inne i de fantastiske lyskulissene vi har fått være en del av. Og vi tenker at vi får enda en dommedag. Men så roer det hele seg litt ned igjen, og vi glir sakte inn i slutten.  Man kan oppleve denne forestillingen på mange forskjellige måter. Men det er liten tvil om at mye handler om politikk. Enten den versjonen jeg har valgt, med invasjon fra rommet, eller man kan tenke seg at det er en atomkrig som bryter ut.  Og det er det som kanskje fascinerer mest med forestillingen. De fleste som var til stede har sin egen oppfattelse av hva man opplevde. Det er nesten som å lese en filmatisert bok, man danner seg sine egne bilder, og nesten alltid blir det en nedtur å se filmen. Her gikk vi rett inn i “filmen” som var skremmende, usigelig vakker, og tøffere enn Dovreekspressen i en vinterstorm.

En fantastisk opplevelse, hvor heftig elektronika (eller støyrelatert dronemusikk), kombinert med flott dans, gjorde opplevelsen fullkommen!” Fireflate

Advertisements

DIRK SERRIES’ EPITAPH event at BRDCST

Het was een indrukwekkende bekroning. Voor het tienjarige Consouling Sounds natuurlijk (proficiat!), maar ook voor een avond rond een figuur die veel te lang moest wachten op wat bredere erkenning. Het voordeel is dan weer dat Serries gaandeweg een eigen universum geschapen heeft, wars van trends of gemakzucht, wat in dit geval leidde tot een eigenzinnige keuze die afgerond werd met een hoogtepunt van formaat, want er staat voorlopig nog geen maat op Yodok III. En dat suggereert dan weer dat een carrière van meer dan drie decennia nog altijd garant kan staan voor avontuur en vitaliteit. Petje af.

“Net zoals de voorbije twee jaar kreeg Consouling een avond carte blanche op het BRDCST-festival. Dit jaar kozen ze ervoor Dirk Serries in de bloemetjes te zetten. Het werd een avond waarop deze eigenwijze muzikant samen met verwante geesten zijn dertigjarige carrière vierde.

Het publiek bestond duidelijk uit mensen die Serries al geruime tijd volgen. Er viel zelfs een T-shirt te ontwaren van Vidna Obmana, Serries’ project in de jaren ’80 en ’90. Dat zorgde ervoor dat meteen een impliciete band, een onderling verstaan ontstond, zowel binnen het publiek als tussen publiek en artiest. Dat de eerste twee concerten van de avond in een besloten setting in het midden van de zaal gespeeld werden, hielp ook om een intieme sfeer op te roepen.

Daar mocht als eerste Stratosphere, oftewel Ronald Mariën die eveneens vaste geluidsman van Serries is, aantreden. Al snel omzwachtelde een diepe basdrone het deels zittende publiek, waarna een gitaar langzaam wat licht bracht. Hier en daar sloten de eerste luisteraars hun ogen, om volledig te kunnen opgaan in de sonische wereld van Stratosphere. De korte maar hypnotiserende set liet zien dat Mariën ook op zichzelf een sterk muzikaal verhaal te vertellen heeft.

Zonder onderbreken nam daarna Scatterwound – het duoproject van Serries en de Duitser Hellmut Neidhardt alias N. – het over. Beiden uitgerust met allerlei veren, strijkstokken, een verfborstel en pedalen, vormde de gitaar in zijn klassieke vorm duidelijk slechts het startpunt om een eigen, nieuwe wereld op te bouwen. Een wereld van grijs- en zwarttinten, maar dan wel in eindeloze schakeringen. Serries en Neidhardt waren perfect op elkaar ingespeeld, en leverden minutieus detailwerk waarbij de twee als etsers te werk gingen om een zich traag ontrollend macrowerk af te leveren. Dat dit het resultaat was van improvisatie, maakte het geheel alleen maar indrukwekkender. De scherpe, hoge drones van Neidhardt en de iets zachtere, meer golvende lagen van Serries haakten perfect op elkaar in, sloegen maar zalfden af en toe ook. Opnieuw werd je als luisteraar omzwachteld door ruis. Dit is muziek als fysieke beleving, waarbij klank een zelfstandig iets wordt, abstractie en realiteit in elkaar overvloeien. Zoals zo vaak bij Serries was één plus één hier veel meer dan twee.

Het project dat nog het beste aansluit bij de koers die Consouling het voorbije decennium gevaren heeft, is ongetwijfeld Fear Falls Burning. Serries grossierde ermee in donkere en zware drones die de luisteraar binnensleurden in een ongemakkelijk, soms benauwend universum. Hij geraakte zelden zo dicht bij de rock-‘n-rollwereld, maar eigenlijk was het schijn, want ook met dit project bleef hij resoluut de zoektocht naar klank doorzetten. Om dat project tot leven te wekken deed hij niet enkel beroep op drummer Tim Bertilsson, die er tien jaar geleden al bij was op Frenzy Of The Absolute, maar ook op saxofonist Colin Webster, een van zijn meest frequente partners binnen de vrije muziek.

Ook nu werd duidelijk dat van behaagzucht geen sprake zou zijn: deze performance had alles om uit zo’n voegen te barsten, maar bleef hangen in een aanhoudende dreiging. Serries morrelde met zwaar borrelende effecten en obscure texturen, Webster blies aanvankelijk lang aangehouden sirenestoten, en Bertilsson liet de cimbalen ruisen. Al snel zou Websters galmende tenorsax omgebouwd worden tot een instrument van scheurend gegier, wat vooral in de tweede helft van de performance een goed evenwicht vond met de toegenomen intensiteit van Serries en Bertilsson. Het was een verrassend kort concert en voelde daardoor als een eerste aanzet, maar Fear Falls Burning had ook in deze gedaante nog altijd de combinatie van geduld en rusteloosheid die als een rode draad door het oeuvre van Serries loopt.

De man maakt er geen geheim van: het project dat hem het nauwst aan het hart ligt, is Yodok III. Tomas Järmyr (drums) en Kristoffer Lo (flugabone, tuba, effecten) waren degenen die hem enkele jaren geleden uit z’n comfortzone sleurden, de weg van de improvisatie op joegen en samen met de dronemeester muziek spelen die even virtuoos als ongrijpbaar de werelden van drone, improvisatie en experiment verkent. Opvallend is opnieuw hoeveel ruimte de muzikanten elkaar gunnen, hoeveel tijd er genomen wordt om op te bouwen en hoe verdomd intens die concerten kunnen zijn.

Het was Lo die zich aanvankelijk profileerde als gangmaker, met een ketting van motieven, melodieën en effecten op flugabone die afkomstig leken uit een veelkleurige onderwaterwereld met een desoriënterende verlatenheid. Järmyr tikte, ritselde en ruiste er op los, aanvankelijk met een schijnbare willekeur, maar ook met een steeds toenemende densiteit waarvoor de volledige drumkit ingeschakeld werd. Serries nam z’n tijd om de klanken stap voor stap te laten aanzwellen. Hij is niet de man die op een bepaald moment beslist om een versnelling hoger te schakelen door een keiharde distortion in te stampen – iets wat het voor rockliefhebbers wat moeilijk kan maken – maar is hier meer dan ooit een architect die minutieus opbouwt, toevoegt en bijvijlt.

Het is ook muziek die vanuit een ogenschijnlijke willekeur opbouwt naar een toenemende samenhang. De gierende klankgolven van Lo, het zinderende EBow-werk van Serries, en Järmyr die zich begint af te jakkeren met razende, rollende basdrumslagen waarop de meest onwerkelijke patronen worden gelegd. Het ene moment met de koppigheid van de black metal, even later met de ontketende waanzin van een op hol gedraaid ritmebeest. Na de eerste climax verwachtte je een korte, ingetogen coda, waarvoor Serries de strijkstok hanteerde, maar gaandeweg werd duidelijk dat het trio gewoon bezig was aan zijn tweede monsterbeweging, en dat opnieuw gewerkt werd aan een gestaagd opborrelende lavastroom van geluid. Deze keer zo mogelijk nog intenser, met Järmyr die ook duidelijker verankerd was in de jazztraditie, en het geheel zowaar een opjuttende, tribale opwinding gaf. De blikken die daarbij uitgewisseld werden – van aanmoediging, van bewondering, van extase – spraken voor zich. Yodok III sloeg ei zo na aan het leviteren, barstte door genremuren met een grandioze finale die muzikanten én luisteraars afgepeigerd in de touwen achterliet. De reacties achteraf spraken boekdelen.

Het was een indrukwekkende bekroning. Voor het tienjarige Consouling Sounds natuurlijk (proficiat!), maar ook voor een avond rond een figuur die veel te lang moest wachten op wat bredere erkenning. Het voordeel is dan weer dat Serries gaandeweg een eigen universum geschapen heeft, wars van trends of gemakzucht, wat in dit geval leidde tot een eigenzinnige keuze die afgerond werd met een hoogtepunt van formaat, want er staat voorlopig nog geen maat op Yodok III. En dat suggereert dan weer dat een carrière van meer dan drie decennia nog altijd garant kan staan voor avontuur en vitaliteit. Petje af.” Enola – Belgium

“BRDCST is een heel interessant concept waarbij, op verschillende avonden, muziekstrekkingen tot artiesten en muzikanten die ‘muziek tot kunst verheffen’ hoog in het vaandel dragen. De nodige speelkansen krijgen. Ook wij zakten af naar zo één bijzondere avond. Op 8 april vierde Consouling Sounds zijn tienjarig bestaan met een voorstelling van Dirk Serries ‘Epitaph’. De zwanenzang van zijn Ambient carrière, en meteen de aanloop naar het omdraaien van een andere bladzijde. Dit mochten wij gewoon niet aan ons laten voorbij gaan. Dirk zou bijna heel de avond op het podium staan, aangezien projecten waar hij actief aan meewerkt, optraden op deze bijzondere avond boordevol Ambient magie. Ons verslag:

Stratosphere: De Poorten van het Hemelse paradijs, wagenwijd open gezet. – 5/5 Stratopsphere is het drone/ambient-project rond drone meester Ronald Mariën. Straposphere is echter enkel één van de vele projecten waar de man aan meewerkt. Ronald heeft bovendien altijd, zowel als vriend, muzikant en geluidsman, zeer nauw samengewerkt met Dirk Serries en mocht daarom de avond openen. Hij deed dit op zijn eentje, gezeten op de grond voor het podium met enkel gitaar en loops, voor de geluidseffecten. Ronald zorgde dan ook voor een heel intimistische tot intense start van deze avond. Door de Club in een adembenemend atmosfeer onder de dompelen, waarbij je een speld kon horen vallen in de zaal. Voelden we ons dan ook wegglijden naar verre oorden, verwijderd van de harde realiteit. Kortom. Als er een paradijselijk genot bestaat van rust en kalmte. Dan heeft Stratosphere de poorten van dat Hemels paradijs op een eenvoudige maar enorm intensieve wijze wagenwijd open gezet in AB Club.

Scatterwound: De hypnotiserende kracht van geluidsmuren afbreken. – 5/5
Dirk Serries en N. (ofwel gitarist Hellmut Neidhart) vormen samen Scatterwoud. De heren vulden Stratosphere reeds op het einde van zijn set aan, waardoor al vroeg een bepaald hoogtepunt werd bereikt. En gingen toen gezamenlijk op dat zelfde elan gewoon door. Beide muzikanten verleggen dan ook meerdere grenzen in het bespelen van gitaar, die we niet elke dag tegen komen. Zo gebruikte Dirk een strijkstok om meer effect te toveren uit zijn instrument. En Hellmunt bijvoorbeeld een verfborstel. De set pikte dus gewoon in op voorgaande, maar gaandeweg werden alle registers toch volledig open gegooid, en ook geluidsmuren afgebroken. Tot uiteindelijk oorverdovende klanken, naar een climax toe, je uiteindelijk verdoven en vooral potdoof maken. Hoewel het lijkt alsof alles wat de monotone kant opgaat, is het net door die enorm intensieve manier waarop Scatterwoud de gitaar geluiden opbouwt naar die onaards aanvoelende climaxen. Dat je geboeid blijft luisteren tot je in een trance beland, gehypnotiseerd door de oorverdovende klanken die je hart beroeren. En meteen je trommelvliezen dreigen te doen barsten. Indrukwekkend!

Fear Falls Burning: Een geluid dat aanvoelt als het uitbreken van de Apocalyps – 5/5
Na een korte pauze mocht Dirk weer plaats nemen, deze keer op het podium zelf. Fear Falls Burning is een project dat nooit echt is opgedoekt, maar eerder ‘on hold’ werd gezet. Doorgaans bestaat de band uit meerdere uiteenlopende muzikanten van allerlei pluimage. We lieten optekenen dat dit in het verleden Dirk in het midden was, omgeven door drie drumstellen. Waardoor een chaos ontstond van percussie, die aanvoelde als alles verwoestende orkanen. Ditmaal bestaat Fear Falls Burning uit Dirk Serries (gitaar), Tim Bertilsson (drums) en de Britse saxofonist Colin Webster. Deze laatste stond vooraan het podium en bleek, willen of niet, de meeste aandacht naar zich toetrekken. Ook nu weer stelden we geluidsoverschrijdend gedrag vast, dat echter een inwerking op ons had alsof we weer eens wegzweven boven de wolken. Dirk bouwt zijn gitaar partijen telkens op naar een oorverdovende climax. Gerugsteund door de verschroeiende drum salvo’s van Tim. Echter zijn het dus eerder de bijzondere saxofoon klanken van Colin. Die gaan van zachtmoedig je gehoor strelen, tot onaards en vooral heel veelzijdig klinken. Dit heeft zonder meer een verschroeiend effect op je hart en hersenpan. Al bij al moeten we toegeven. Elk van deze muzikanten zijn meesters in het bespelen van hun instrument. Ze bespelen die op een zo hoogstaande wijze dat je als aanhoorder van begin tot einde met verstomming wordt geslagen. Net door die indrukwekkende samensmelting van onaards aanvoelende elementen,  zorgt Fear Falls Burning dan ook voor een geluid dat aanvoelt als het uitbreken van de Apocalyps.

YODOK III: Muren bouwen, en terug afbreken. – 5/5Wie had gedacht dat het hoogtepunt na al deze kleppers was bereikt, had buiten afsluiter YODOK III gerekend. YODOK III legt de lat zowaar zelfs nog hoger dan hun voorgangers, alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. YODOK III bestaat uit, naast dirk Serries zelf, Tomas Järmyr (Zu/Motorpsycho) en Kristoffer Lo op tuba. Deze laatste twee heren soleren eveneens in Jazz middens, en dat is ook te merken. Prompt wordt er zelfs meer geïmproviseerd tijdens de set, wat het geheel zowaar nog interessanter maakt. Deze keer start alles in enorm verstilde sfeer, waarbij je wederom een speld kan horen vallen in de zaal. Gaandeweg wordt een muur, langzaam maar zeker, opgebouwd naar een meer dan oorverdovende climax. Waarna diezelfde muur met oorverdovend lawaai prompt weer wordt afgebroken. Om weer een nieuwe te bouwen, en zo het publiek buiten adem en verweest achter te laten. Geen één keer, maar meerdere keren op iets meer dan een uur tijd. YODOK III verstaat die unieke kunst om te spelen met emoties, waardoor je van de ene adembenemde tot intieme verrassing in de andere overdonderende en verschroeiende climax terecht komt. YODOKIII bezorgt ons dan ook die ultieme kers op de taart waardoor we, mede dankzij de meerdere andere concepten op deze avond, met een immens rustgevend gevoel vanbinnen de zaal verlaten.

Met de woorden van Brian Eno in het achterhoofd, dat Ambient een muziekgenre is dat en helend effect kan hebben op hart, ziel en hersenen. Voelden ook wij een gelukzaligheid over ons neerdalen in ons hart, waardoor we prompt het gevoel kregen… een ander mens te zijn geworden. Letterlijk! En daarom willen we ook een woord van dank richten aan Consouling Sounds. Een label dat reeds tien jaar een oog, oor en gevoel heeft voor intensiviteit, experimenteren en muziek en artiesten waarbij emoties worden bespeeld, op een onaards aanvoelend niveau. Van oorverdovend tot intiem en hartverwarmende schoonheid. Van harte. Een gelukkig verjaardag.” Dump Magazine – Belgium

“Unless you have been living under a rock for the past thirty years, the name Dirk Serries will probably ring a bell. The good man has been leading the way in ambient-drone land for decades and now he slowly makes the transition to jazz, in which he is already quite influential. So yeah, Dirk Serries is a talented man who has delivering intrinsic soundscapes for decades.

Perhaps, living under that same rock, you will have never heard of Consouling Sounds either. Founded by Mike Keirsbilck ten years ago, this record label has put our little country on the alternative music map again. During those ten years, Mike and Nele have been working their asses off to deliver some exquisite musical goodies from Amenra, Wiegedood, CHVE, Maudlin, A-Sun Amissa, Barst, Inwolves… The list goes on and on. And on.

So when the people from BRDCST festival invited Consouling Sounds to have a little birthday celebration, Mike quickly agreed and decided to put Dirk Serries in the spotlight. In his turn, Dirk called-up some of his henchmen and wrote down names like Stratosphere, Scatterwound, Fear Falls Burning and Yodok III. For such a line-up, I was willing to travel to Brussels, taking my own henchwoman with me, especially to witness Yodok III. She had never experienced them before. She’d be in for a wild ride.

We left our apartment somewhere in the afternoon. It was warm. The sun was shining. The tulips were opening up and the mating call of the many birds in our neighbourhood provided us with a joyful mood. It’s a thirty minutes walk from the house to the trainstation, over the much feared Antwerp-Ring and through two sunlit parks. Once arrived, we quickly grabbed something to eat before embarking on the train to Brussels. There, a continuously talking American was annoying the rest of the passengers. Some were trying to nap in the sunlight, others were live streaming their train ride on facebook or instagram. We? We just looked outside, trying to locate buzzard nests.

Anyway, about an hour later, we arrived at the AB, one of Belgium’s most respected venues. Young rock bands dream of playing at Rock Werchter. Young dance producers dream of Tomorrowland. But here in Belgium, every musician dreams of playing at Ancienne Belgique. Stratosphere did it for years and Dirk Serries made that dream come true. Rightfully so, too, but I’ll get to that soon. I met Ronald inside the AB Club. He was nervous, just a tiny bit. Most of all, obviously, he was excited. “AB. I’m playing at AB”. He handed me a copy of his “Collaborations 1” CD (read our review and listen to teasers) and we had a little chat. Then it was time for the event to start.

(oh, sorry about the either absence or the quality of photos. I didn’t bring my camera.)


Stratosphere

The buzz inside the AB Club faded away when Stratosphere sat down and picked up his bass guitar. Spontaneously, the people in the first two rows sat down on the floor. I was one of them and I really wished they had put down a bunch of chairs. But, nonetheless, my back pockets met the floor when Stratosphere’s first soundscapes started filling the room.
Soon it struck me. I didn’t know the song he was playing. Or in other words, it was not ‘Desolation’, the track he had been playing live for the past several years. In fact, Ronald had decided to showcase the new Stratosphere, away from the post rock and shoegaze influences and deep into immersive ambient soundscapes.
This was a remarkable gig, one that clearly shows the next step in the evolution of Stratosphere. It was also a bit short but perfectly performed.By the end of the Stratosphere performance, Dirk and N (Hellmut Neidhart) walked up and took their place behind Ronald. While I crawled to the back to get a drink, Scatterwound replaced Stratosphere. One’s drones faded out, the other’s fuzzy soundscapes faded in. With this duo, the evening gained a noisy, gritty sound, like sitting in a bobsled that goes 300 kilometers per hour on a rocky slope. It was harsh, intense and pulsating. It was brilliant too, just not very friendly for people’s ears. Nonetheless, this was a perfect example of Dirk’s evolution. From these mesmerizing drones to the overwhelming madness that was yet to come, the evening couldn’t have been better. It certainly couldn’t have started better. I high-fived Ronald in an effort to congratulate him with his convincing performance and fully enjoyed the rest of Scatterwound’s impressive concert.


After a brief break, in which the floor in front of the stage was being cleared, it was time for the much anticipated resurrection of Fear Falls Burning. I had seen this act once before, with Dirk fronting three drummers in one of the most impressive performances I have ever seen. Now, here in AB, the band appeared in a new incarnation, with one drummer and a saxophone. Although different, this was yet another sweet piece of music in which ambient, jazz and almost industrial drumming created a whirlpool of noise.

By now, there were about sixty or seventy people in the venue, most of them just standing there, eyes closed, listening to whatever Dirk Serries and co could throw at them. I was on the floor again, this time in the back. I enjoyed the gig but I could already feel the adrenaline in my body starting to cumulate. I knew what was coming up.

Another brief break later, it was time for one of the world’s best live acts to climb on stage. Yes, in my opinion, Yodok III is one of the world’s best live acts. That’s why the adrenaline was building up. This was the moment I, and probably several others too, was waiting for. Guided by a friendly applause, Dirk, Tomas and Kristoffer walked on stage and took their place behind their respective equipment.

I looked at the audience. I noticed some people who had not seen Yodok III before and I focused on them. This was gonna be fun.The soundscapes reappeared and so did whatever it is that Tomas Järmyr does. To clarify, Tomas plays jazz, rock, metal, grindcore and black metal, plus solo cymbal sets, and with Yodok III, he does it all in one song. Supporting Dirk’s drones and Kristoffer’s tuba sounds, Tomas carefully explored the possibilities of his drum kit. First quiet and introvert, the music gradually built up. I, still watching the “newbies”, was excited. I saw the look in their eyes, they had no idea how to feel about this stuff. The music became louder, and Tomas moved from incoherent tapping on cymbals and tripods to equally incoherent banging on toms. Some heads started to nod in approval.

Then the band decided that it was time for hell to break loose. Louder and fuller in sound still, the performance suddenly blasted off in brutal, repetitive drums and a tsunami of drones, reminiscent of pummeling death metal concerts. Now there was no stopping Yodok III as they raged on with a never seen before intensity. By now, there were people headbanging, including me. Even the die-hards were impressed and the “newbies” were simply awestruck. With their mouths open in disbelief they willingly underwent the most intense ambient/jazz performance in history.

And then they did it all over again with a second track.

So, the verdict? Well, apart from the absence of chairs, this evening was simply perfect. We saw a new Stratosphere. We saw Dirk as central artist giving the very best of himself. With great ease, his enthusiasm radiated through the AB Club and infected everyone inside. On the way back home I wondered why I didn’t have a Yodok III t-shirt yet, probably because they don’t have merchandise like that. So congratulations Dirk and congratulations Consouling Sounds. This was perfect.

Oh, while we were carrying Stratosphere’s equipment to his car, some bloke yelled “respect pour des musicièns”. I couldn’t agree more…” Merchants Of Air – Belgium

“Geen betere reden om in de tot een muf en donker kot herschapen AB-club te kruipen op een zonnige lentedag dan een Consouling Night. Het Gentse label weet al jaren innovatieve geluidskunstenaars te verzamelen en ze in een sfeervolle setting te plaatsen. Dit is het derde jaar dat BRDCST hen een avond carte blanche geeft. Vorig jaar sloegen we Thundercat over om hierheen te komen, dit jaar James Holden. En met plezier.
Deze Consouling Night was op het eerste gezicht bescheidener dan die op de vorige editie van BRDCST. Waar in 2017 een diverse drone- en ambientavond werd gebouwd (met zelfs magistraal muziektheater in de vorm van Medeamaterial) werd dit jaar gekozen voor een line-up van van vier acts, opgebouwd rond Dirk Serries.

Toch geen onlogische keuze. Dirk Serries is een náám in de wereld van ambient en drone. My Bloody Valentine, Low, Cult of Luna, ze deden allemaal beroep op zijn diensten. Hij stond mee aan de wieg van de ambient en sloeg de brug naar drone en postrock. Een vat vol veelzijdigheid. Reden genoeg om de tiende verjaardag van Consouling Sounds te vieren met een bloemlezing uit ‘s mans muzikale oeuvre. Te meer daar hij met dit optreden en zijn laatste plaat ‘Epitaph’ ambient voor eens en voor altijd achter zich wil laten.

Het was echter Ronald Mariën, Stratosphere, de vaste geluidsman van Serries, die de avond mocht openen. Hij liet soundscapes, opgebouwd met gitaar, bas en loopstation tegen elkaar opbotsen in een gewelddadig en interessant geheel. De schijnbare chaos was niet meer dan een voorwendsel voor klankrivieren om tegen elkaar aan te schuren en door elkaar te bewegen. Het interessantste aspect van drone is niet de klank, die je hoort, maar de geluiden en stemmen die je denkt te horen, wanneer melodieën en amorfe geluiden elkaar raken. Mariën wist hier perfect mee te spelen. Enige aanmerking is dat, hoewel de opeenstapeling van muzikale lagen tot een climax zorgvuldig werd gebouwd, het afpellen van die lagen meer aandacht had verdiend.

Was Mariën een kruising van kolkende riviertjes, dan was Scatterwound een botsing van twee gitaarvloedgolven. Statiger en weidser dan Mariën, was het onderscheid tussen de verschillende melodielijnen duidelijker. De muziek bleef langer hangen en zweven, maar de uiteindelijke uitbarsting was monumentaal. De deskundigheid van Dirk Serries en Hellmut Niedhart staat buiten kijf. Het vergt twee uitstekende instrumentalisten om live gecoördineerd het afgewerkte soundscape te creëren dat Scatterwound bracht. Wat opviel in het afbouwende deel van de show was de enorme subtiliteit in geluid. Of het nu met een strijkstok, verfborstel of ebow was, er zat een tactiliteit in het geproduceerde geluid die eerder verloren ging in de bombast van de opbouw. Wij vonden het jammer dat er niet meer focus op die details werd gelegd; misschien in een langere set?

Fear Falls Burning werd ter gelegenheid van deze avond nog eens boven gehaald. Dit project begon als gitaarambient en eindigde bij vrije improvisatie. De bezetting werd voor deze avond aangevuld met drummer Tim Bertilsson (Switchblade) en saxofonist Colin Webster. De melancholische drones van Serries vulden aanvankelijk de lange, doorleefde blaasstoten van Webster aan. Ze zweefden en weefden door elkaar; tot Serries begon aan te zwellen en Webster het op een gewelddadig improviseren zette. De saxofoon spartelde en schopte om niet te verdrinken in Serries’ oorverdovende drones en creëerde zo een bijna paniekerige sfeer. Gelukkig was daar Bertilsson om met repetitieve mokerslagen een bombastische orde te creëren. Het geheel was overrompelend en mooi.

Yodok III bracht Serries’ laatste plaat (en afscheid aan ambient) ‘Epitaph’. Met vaste waarden Tomas Järmyr (Motorpsycho, Zu) en Kristoffer Lo op respectievelijk drums en tuba stond er weer een stevige dosis talent op het podium. Opnieuw vatte Serries aan met weemoedige, laag rommelende drones, Järmyr tokkelde erdoor heen. Het was Lo die met weidse tubaklanken het geluid opentrok en naar een nieuw niveau hees. Doorheen heel het optreden was zijn blaaswerk bepalend voor de sfeer. Serries en Lo konden vooruit drijven, luider en stiller spelen, nuance leggen, maar het waren de blazers die het klanklandschap opentrokken of vernauwden. Dat kon met sirenestoten, gefluit of schallende misthoorn-geluiden. Dit wil niet zeggen dat Serries en Järmyr tweede viool speelden. Järmyr is een uitzonderlijk drummer; ingewikkelde patronen en wissels kosten hem geen moeite; hij weet vooruit te galopperen en stil te vallen en dat alles terwijl hij zijn drums bijzonder organisch kan doen klinken. Serries bouwde zorgvuldig als altijd de rommelende grondlaag waarover zijn twee kompanen konden kliederen. De set was de enige van de avond die na een verschroeiende apotheose weer kon opbouwen en de opgewekte spanning kon vasthouden.

Een hele avond aan dezelfde artiest weiden zonder dat die saai wordt, is op zich al een uitdaging. Consouling bewees dat het lef en inzicht heeft, Dirk Serries dat hij een schatkist aan talent en ervaring heeft, die nu al een overzicht waard was. Blij dat we op het eerste zonnige weekend in dat donker kot gekropen waren.” Damusic – Belgium

“DE DERDE EDITIE VAN BRDCST, HET JAARLIJKSE INNOVATIEVE INDOORFESTIVAL VAN DE AB, IS WEER ACHTER DE RUG. VAN 4 TOT EN MET 8 APRIL KON ER GESMULD WORDEN VAN HUN MUZIKALE BUIKGEVOEL MET DE NADRUK OP GLOBAL SOUNDS.

Doordat Brussel niet bij de deur is en er zoveel te doen was, moesten er keuzes worden gemaakt. Na een avond met Otto Lindholm en Myrkur en de eigenzinnige interpretatie van Sister Ray (The Velvet Underground) door BARST was het de beurt aan 10 jaar Consouling Sounds met Dirk Serries die al 30 jaar muziek maakt met onder andere Scatterwound, Fear Falls Burning en YODOK II.

Tot slot stelde Dirk Serries zijn nieuwe plaat/cd voor, ‘Epitaph’, op het Gentse Consouling label,  zijn meest melancholische ambient stukken tot nu toe.” Gonzo Circus – Belgium

“Voor het derde jaar op rij kreeg het Gentse Consouling Sounds label de kans om een avond te organiseren tijdens het BRDCST-festival. Tegenwoordig al hét indoor voorjaarsfestival van het jaar waar allerlei verschillende genres de kans krijgen om zichzelf in het oog te spelen. Nog mooier is het dat Consouling dit jaar ook tien kaarsjes mag uitblazen. Daarbij kozen ze ervoor om zelf Dirk Serries in de bloemetjes te zetten. Na een carrière van een dertigtal jaar kreeg deze ambientgeestelijke de kans om al zijn verschillende projecten tentoon te spreiden. Hijzelf stond bijna de hele avond op het podium. Een avond om niet te missen.


Toch dacht niet iedereen daar blijkbaar zo over. De zaal stond niet stampvol zoals Serries eigenlijk zou verdienen. De AB Club oogde echter gezellig zoals altijd. Zij die afwezig waren, zouden ongelijk krijgen. Voor de aanwezigen werd het er enkel maar intiemer door.
Stratopsphere is het drone/ambient-project rond drone meester Ronald Mariën. Straposphere is echter enkel één van de vele projecten waar de man aan meewerkt. Ronald heeft bovendien altijd, zowel als vriend, muzikant en geluidsman, zeer nauw samengewerkt met Dirk Serries en mocht daarom de avond openen. Hij deed dit op zijn eentje, gezeten op de grond voor het podium met enkel gitaar en loops, voor de geluidseffecten. Ronald zorgde dan ook voor een heel intimistische tot intense start van deze avond. Door de Club in een adembenemend atmosfeer onder de dompelen, waarbij je een speld kon horen vallen in de zaal. Voelden we ons dan ook wegglijden naar verre oorden, verwijderd van de harde realiteit. Kortom. Als er een paradijselijk genot bestaat van rust en kalmte. Dan heeft Stratosphere de poorten van dat Hemels paradijs op een eenvoudige maar enorm intensieve wijze wagenwijd open gezet in AB Club.

Dirk Serries en N. (ofwel gitarist Hellmut Neidhart) vormen samen Scatterwound. De heren vulden Stratosphere reeds op het einde van zijn set aan, waardoor al vroeg een bepaald hoogtepunt werd bereikt. En gingen toen gezamenlijk op dat zelfde elan gewoon door. Beide muzikanten verleggen dan ook meerdere grenzen in het bespelen van gitaar, die we niet elke dag tegen komen. Zo gebruikte Dirk een strijkstok om meer effect te toveren uit zijn instrument. En Hellmunt bijvoorbeeld een verfborstel. De set pikte dus gewoon in op voorgaande, maar gaandeweg werden alle registers toch volledig open gegooid, en ook geluidsmuren afgebroken. Tot uiteindelijk oorverdovende klanken, naar een climax toe, je uiteindelijk verdoven en vooral potdoof maken. Hoewel het lijkt alsof alles wat de monotone kant opgaat, is het net door die enorm intensieve manier waarop Scatterwound de gitaar geluiden opbouwt naar die onaards aanvoelende climaxen. Dat je geboeid blijft luisteren tot je in een trance beland, gehypnotiseerd door de oorverdovende klanken die je hart beroeren. En meteen je trommelvliezen dreigen te doen barsten. Indrukwekkend!

Serries zelf had hierna even nood aan een pauze en wij eigenlijk ook om even te bekomen van de bedwelmende klanken die hij net produceerde. Daarna nam hij terug plaats op het podium voor zijn volgende project Fear Falls Burning. Een project dat lange tijd on hold heeft gestaan en vroeger bestond uit Dirk Serries, omgeven door drie drummers die zorgden voor een muur aan geluid. Ditmaal was er maar één drummer, Tim Bertilsson, die zijn gitaar bijstond. Voor de gelegeheid was ook de Brit Colin Webster aanwezig om het trio te vervolledigen. Het was deze laatste die vooraan op het podium de meeste aandacht trok en frontman leek. Samen bouwden ze op naar een hoogtepunt, maar in vergelijking met de andere projecten was het er eigenlijk geen. Misschien komt het omdat de oude bezetting van Fear Falls Burning andere verwachtingen had gezaaid. Alleszins was dit het enige van de avond dat niet volledig kon overtuigen en waarvan de harmonie soms in chaos leek te vervallen.

Als afsluiter van de avond koos Serries ervoor om aan te treden met YODOK III. Hij maakt er hiermee geen geheim van welk project hem het nauwste aan het hart ligt. Zijn keuze valt meer dan te verantwoorden. Samen met Thomas Järmyr op de drums en Kristoffer Lo op tuba en zo veel meer zorgde dit voor een prachtige afsluiter van de avond. Dit drietal verstaat elkaar perfect en begrijpt de kunst van de ambient tot in de kleinste details. Schijnbaar zacht en ver van elkaar lijken ze te starten om door de set heen wegen te bewandelen die hun tweemaal samenbrachten in een intens hoogtepunt. Ze bezaten de kracht om rust te brengen in ieders hoofd, maar toch buiten adem achter te laten. Het is een kunst die enkel de besten gegeven is.

YODOK III zorgde hiermee voor de perfecte climax om de avond mee af te sluiten. Consouling Sounds heeft zijn tien kaarsjes uitgeblazen en hoe!? Als ze fysiek aanwezig waren geweest, waren ze waarschijnlijk meerdere malen vanzelf uitgegaan door de intense luchtverplaatsing van de muziek. Wij hebben er enorm hard van genoten en vertrokken met dat knagende gevoel waar rust en onrust elkaar tegenkomen.” Snoozecontrol – Belgium

DIRK SERRIES interviewed by ENOLA

Dirk Serries: “Ik heb alles altijd op mijn eigen voorwaarden gedaan”

Zondag acht april wijdt het BRDCST-festival in de AB een hele avond, gecureerd door het label Consouling Sounds, aan Dirk Serries. Die zal met verschillende projecten zijn verleden, heden én toekomst belichten. Omdat de toekomst ook altijd het verleden is, en vice versa. Vandaar: een gesprek over dertig jaar muziek. Over vroeger, maar toch vooral over nu. Over controle, maar vooral over vrijheid. Over muziek als obsessie.

Want de toekomst begint met afsluiten: “Binnenkort komt Epitaph uit, de laatste soloplaat die ik wijd aan ambient muziek, het genre waar ik me de voorbije dertig jaar mee heb beziggehouden, naast alle zijpaadjes die ik heb bewandeld. Eerst met synthesizer, daarna met gitaar, maar telkens met dezelfde insteek. Maar daar ben ik nu op uitgekeken. Ik kan persoonlijk niet veel meer aan bijdragen aan die muziek. Daarom wilde ik een statement maken om die lange periode af te sluiten. Toen Consouling Sounds me aanbood om een album op hun label uit te brengen, was dat een ideaal moment om dat te doen: een release dicht bij huis, je hebt er controle over, je kan samenwerken met heel interessante mensen. Ik wist dat de puntjes op de ‘i’ zouden terechtkomen.”
“Het is wel belangrijk voor me dat er iets in de plaats komt. Het vuur is nog altijd niet gedoofd, ik heb nog zo veel plannen in mijn hoofd. Ik moet ze alleen kunnen uitvoeren. Daarvoor is het belangrijk dat ik die ambientfase afsluit, en dat ik dat nu doe. Ik hoop wel dat sommige projecten, zoals Yodok III, in de toekomst net meer uitgebreid worden. En dan is er mijn fascinatie voor de vrije improvisatie. Die aanpak ligt me zeer nauw aan het hart. Het staat pal tegenover wat ik als control freak die alles minutieus uitdokterde in de studio, altijd heb gedaan. Nu gaat het meer om naar een moment toeleven, samen improviseren, en daarna naar een volgend moment gaan. Het is een soort van therapie voor me, die vrije improvisatie, om me muzikaal gezond te voelen. Voor mij is het heel belangrijk om beide wateren te blijven bevaren, om een balans te bewaren. Dat zijn de twee pijlers waar ik op lange termijn naar toe wil.”

Serries beseft dat die muziek fans die hem al jaren volgen in zijn ambientwerk misschien minder zal liggen. “Absoluut. Die mensen zijn belangrijk. Op een bepaald moment besluit je met muziek naar buiten te komen, om die een bepaald imago, een bepaald beeld, te geven. Als je dat koppelt aan een uitgave op een label, dan gaan luisteraars je muziek in een bepaald kader zien. Maar me laten leiden door wat luisteraars willen? Neen, daar hou ik me absoluut niet mee bezig. Tijdens m’n Vidna Obmana-periode waren er ook wel wat moeilijke reacties, vooral omdat ik experimenteerde met andere instrumenten. Ambient is soms een elitaire wereld waar je je moet houden aan bepaalde ingrediënten. Maar dat heb ik altijd aan mijn laars gelapt, omdat ik als persoon wilde evolueren, nieuwe dingen ontdekken, bepaalde genres met elkaar mengen om tot iets nieuws te komen.”
“Als ik had geluisterd naar de hardcore fans, dan had ik waarschijnlijk gewoon hetzelfde album gemaakt, over and over again. Veel mensen houden daarvan, en daar heb ik ook veel respect voor, maar dat is mijn ding niet. Ik probeer voor mezelf uitdagingen op te zoeken, en als mensen me willen volgen, fantastisch. Maar er hebben er ook in groten getalen afgehaakt. Dat is dan maar zo. Muziek is natuurlijk een heel persoonlijk aanvoelen, en als je iets niet aanvoelt, kan je dat niet forceren. Ik ben zelf heel nieuwsgierig naar nieuwe muziek. En misschien ontdekken mensen die naar mijn muziek luisteren, zo ook nieuwe dingen. Ik heb gelukkig wel een aantal van die mensen. Het is belangrijk dat je zo’n klankbord hebt – want de luisteraars blijven het belangrijkste klankbord, niét de media.”

Hoewel de avond opgebouwd is rond de figuur van Dirk Serries, zal hij niet solo aantreden: “Consouling heeft mij uitgenodigd naar aanleiding van het album. Zij hadden carte blanche van de AB gekregen om, net als de voorbije twee jaar, een avond samen te stellen. Mike (Keirsbilck, nvdr.) vond dat het tijd werd dat in eigen land wat meer aandacht werd geschonken aan Dirk Serries. We zijn dan samen gaan zitten om alles praktisch te bekijken. Het was daarbij nóóit mijn intentie om zelf solo ambient te spelen. Ik vond het veel belangrijker en interessanter de kruisbestuivingen te tonen. Want in elke kruisbestuiving, of het nu Fear Falls Burning of Yodok III is, komt iets terug van mijn solowerk.”

Ambient

Toch start de avond in de ambientregionen, met een optreden met Stratosphere. “Ik wou de avond toch beginnen met het uitgepuurde, alleen niet solo. Ronald Mariën (Stratosphere) is al minstens twintig jaar mijn vaste geluidsman, dus ik ken hem heel goed. Hij maakt al lang zelf ook muziek, maar ondertussen bleef hij wel mijn geluidsman. Daarom vond ik het niet meer dan fair om hem te bedanken en een plaats te geven tijdens die avond. Ik vond het belangrijk hem in de spotlights te zetten, en hem te laten openen voor alles wordt opengetrokken naar kruisbestuivingen en samenwerkingen Hij gaat de pure ambient vertegenwoordigen, maar is ook – door zijn werk als geluidsman – de link met het deel van mijn leven dat ik als Vidna Obmana doorbracht.”
Serries beaamt dat Ronald als mixer heel goed aanvoelt wat er nodig is, ook in de vrije muziek van bijvoorbeeld Yodok III: “Hij is ontzettend belangrijk. Een geluidsman moet op één lijn zitten met de muzikant, en hij begrijpt mij volkomen. Het is een wisselwerking. Soms verraste ik hem vroeger wel eens door van het podium te stappen, maar qua opbouw en apotheose heeft hij mij altijd begrepen zonder dat we afspraken moesten maken. Idem bij Yodok III. Dat hij mij door dik en dun gevolgd is, daar ben ik hem heel dankbaar voor. Zo iemand is goud waard.”

Erkenning

“Niet dat het per se de AB is, maar deze BRCST-avond geeft me wel een gevoel van erkenning. Helaas is optreden in de AB bij veel mensen nog altijd iets à la “ah, dan moet het wel iets serieus zijn”. Terwijl andere zalen even goed zijn, de 4AD bijvoorbeeld, maar die ‘waarde’ van een AB niet hebben. Heel bizar.”
“Bij velen heerst het idee dat succes af te lezen valt aan de grootte van de zaal waarin je speelt. Als je ziet hoe sommige groepen, ook al maken ze initieel fantastische muziek, toch alles in functie zetten van grotere zalen, en zelfs andere muziek beginnen maken, alleen om die zalen te kunnen vullen. Daarvoor speel ik niet in de AB. Maar ik vind het wél een persoonlijke overwinning om er nu te staan. Zeker met muziek waar ik nooit een commercieel compromis mee gesloten heb. Ik heb alles altijd op mijn eigen voorwaarden gedaan. En dan ben ik er wel trots op dat er zo’n avond komt, en dat Consouling er mee zijn schouders onder gezet heeft.”
Dat label is de laatste jaren duidelijk uitgegroeid tot een nieuwe kracht die erin slaagt bepaalde niet-commerciële muziek een breder platform te geven: “Ze hebben een slimme, goede aanpak. Ze hebben natuurlijk wel geluk gehad dat ze bijvoorbeeld een Amenra onder hun hoede kregen. Maar ik ben ervan overtuigd dat Consouling er ook zou gestaan hebben zonder Amenra. Nele (Buys, nvdr) en Mike hebben een heel gezonde kijk op het gebeuren, en ze weten niet-commerciële muziek toch op een commercieel verantwoorde manier te benaderen.”
“We spreken hier nog altijd over een subcultuur. Ik vind dat je dan nog steeds met je beide voeten mooi op de grond moet blijven. En dan doe ik het liever met mensen met wie ik op een heel open en eerlijke manier kan praten over wat er mogelijk is. Meestal kom je dan tot heel mooie en constructieve dialogen, met een resultaat waar iedereen trots op kan zijn. Dat was bij Consouling meteen het geval. Het ging volledig over de muziek zelf. Het leek alsof het al jaren in de sterren geschreven stond dat we iets samen gingen doen. En daarnaast komt dan een goede promotie – waar zeker Nele héél goed in is – en dat leidt tot meer erkenning en mooie samenwerkingen, zoals die met de AB. Dat is niet vanzelfsprekend. Het medialandschap evolueert voortdurend, en niet altijd in de goede richting. Meestal zelfs niet in de goede richting. En de AB zal daar ook wel degelijk de gevolgen van ondervinden. Dan is het niet vanzelfsprekend dat een label als Consouling gewoon hun ding mag doen, en een avond rond Dirk Serries opbouwen. Maar dat was totaal geen bezwaar voor de AB.”

Serries is nooit financieel afhankelijk geweest van muziek. Wanneer we de vraag opwerpen of muziek combineren met een voltijdse job je tegelijk ook vrijheid geeft, een vrijheid die “professionele” muzikanten misschien niet hebben, antwoordt hij: “Ik heb me in het verleden ook wel miskend gevoeld, hoor. Je kan de ambient-muzikanten in dit land tellen op twee handen, zeker als je je beperkt tot diegenen met een lang en internationaal parcours. Dan toch niet de erkenning krijgen die er toch een beetje zou moeten zijn, is soms frustrerend. Maar het leert je ook omgaan met jezelf, en ik ben wel blij dat ik nu pas in de AB sta en geen twintig jaar geleden. Nu weet ik meer van mezelf, waar ik voor sta. Nu hoeft het ook niet meer. Het is geweldig dat het komt, maar ik was er niet meer op aan het wachten, zoals vroeger.”
Serries ontkent wel dat die frustratie ooit tot verbittering heeft geleid: “Ze heeft vooral geleid tot een nieuwe boost om toch verder te gaan. Ik blijf volharden in de boosheid.” (lacht)

Verwanten

Met Scatterwound, een duoproject met gitarist Hellmut Neidhardt, betreedt de avond droneterrein: “Hellmut ken ik eigenlijk al heel lang. Hij is vooral actief onder de zeer eenvoudige, maar mooie en intrigerende naam N. We spreken al meer dan tien jaar over een samenwerking, maar het is er nooit van gekomen, wegens te veel eigen projecten. Maar nu is het moment om samen iets te doen, dat vonden we allebei. Ik heb altijd een voorliefde voor drones gehad. Maar drones zijn veel meer dan de laag gestemde gitaren waar men denkt dat drone voor staat. Drones zitten in de Carnatische muziek, in Afrikaanse muziek. Ik herinner me dat Stephen O’Malley een interview met mij gedaan heeft in 1995, toen hij nog voor een magazine werkte en er nog geen sprake was van Sunn O))). Het ging toen ondermeer over ambient en drone. Enkele jaren later zie je dan plots dat hele Sunn O)))-gebeuren. Die band bracht een genre dat al langer bestond naar een breder publiek.” Serries vindt het echter jammer dat zo’n succes vaak gepaard gaat met oogkleppen voor wat er elders gebeurt: “Ik vind het mooi dat zo’n muziek een kans krijgt, maar ik vind het wel wat jammer dat de pers alles zo vaak reduceert. Eén band wordt dan de Heilige Graal, en voor de rest bestaat er niets. Terwijl er altijd heel veel vooraf gebeurd is, heel veel rondom gebeurt en achteraf ook nog veel gebeurt. Terwijl er heel veel interessante muzikanten bezig zijn met drone en ambient die helemaal geen erkenning krijgen.”

“Want uiteindelijk: wat is drone? Scatterwound bevat hardheid én schoonheid. Hellmuts’ soort van drones zijn vaak vrij hard en scherp, terwijl ik altijd een element van harmonie of melancholie probeer te bewaren. Dat heb ik nooit laten varen: ook in mijn drones zat er altijd een weemoedigheid.”
In tegenstelling tot vroeger ligt er nu echter niets vast: “We gaan niet met schema’s werken, we gaan gewoon improviseren en zien waar we uitkomen. En dat klikt. Je voelt aan waar je naartoe wil, hoe je moet opbouwen en afbouwen, wanneer er stilte moet komen, enzovoort. Ik vond het interessant om die nieuwe improvisatie-bagage, waarvan ik vroeger niet wist dat ik ze in mij had, mee te nemen naar Scatterwound. Daarom was het is goed dat we met Scatterwound niet in 2005 zijn begonnen, maar nu pas.”

Zo zal de avond zichzelf verder uitrollen. “Wij nemen het met Scatterwound van Ronald over. Hij speelt solo een stukje en dan gaan we zonder pauze over naar Scatterwound, naar de hardere drone, om zo de link te leggen tussen het ambient- en het dronegedeelte.” Zo zal Serries proberen heel zijn carrière te illustreren aan de hand van projecten die nu zijn leven bepalen. “Op die manier blijft het verfrissend. Als ik heel de avond solo ambient zou spelen, dan zou je bedrogen uitkomen. En ik ook. Zoiets zou nergens naartoe gaan. Maar als je die kruisbestuivingen – ik laat dat woord vaak vallen, maar ik vind dat gewoon zo belangrijk om alles fris te houden – meegeeft, is dat muzikaal enorm verrijkend. Dan krijg je nieuwe dingen. Als ik zo’n avond zoals zondag wil doen, dan vind ik inderdaad dat ik zeker en vast mag terugkijken. Maar wel met de juiste mensen om mij heen, om alles wat meer zuurstof te geven. Daarom heb ik juist die mensen gekozen: om langzaam vooruit, maar eventueel ook even terug, te kijken.”

Drone

Zo komen we automatisch bij Fear Falls Burning uit: “Fear Falls Burning is ontstaan uit een grote frustratie die ik opgebouwd had tijdens de eindperiode van Vidna Obmana. Ik werd in het ambientwereldje volledig afgerekend op mijn experimenten met andere instrumenten dan synthesizer. Vooral de elektrische gitaar was absoluut not done in die tijd. Op een bepaald ogenblik kreeg ik kans om bij Relapse, een metallabel, een Vidna Obmana-plaat uit te brengen. Toen heb ik met die mannen rond de tafel gezeten en ik heb gezegd: ‘Kijk, ik zit hier met een impasse die ik graag zou ophelderen, noem het maar een uitdrijving van alle frustratie. Ik wil doodgraag Vidna Obmana afronden bij jullie met een trilogie.’ Dat was een symbolische daad en daar zijn ze mee akkoord gegaan. De eerste plaat, Tremor, hebben ze naar verschillende mensen gestuurd, onderandere leden van Neurosis, die heel enthousiast reageerden. Maar terwijl ik bij Relapse die trilogie uitbracht, was ik ondertussen al zo geëvolueerd op mijn gitaar dat ik me daarop ben gaan toeleggen. Alle synths en samplers gingen de deur uit en ik begon me volledig te focussen op gitaar. En toevallig draaide wat ik deed uit op drone. Maar die drones waren dus eigenlijk een logisch gevolg van het feit dat Fear Falls Burning in de eerste plaats een gitaarproject moest zijn, niét de oorzaak ervan.”

Met hulp van Relapse bezorgde het project Dirk Serries veel krediet, met name uit de onverwachte hoek van de heavy muziek – doom, drone, sludge metal. Straf!
“Ik vind het heel tof dat je dat zegt. (lacht) Fear Falls Burning heeft me inderdaad geen windeieren gelegd en heeft me de kans gegeven om die kruisbestuiving volledig open te trekken. Tijdens dat project kreeg ik veel bijval van mensen die me plots leerden kennen. Ik kon zo op tour met Cult Of Luna. Ook Justin Broadrick (Godflesh, Jesu, …, nvdr), die ik al gekruist was via het cassettecircuit, leerde ik opnieuw kennen. Dat zijn zaken die ervoor gezorgd hebben dat de laatste twee Fear Falls Burning-platen eigenlijk groepsplaten waren, bijvoorbeeld met de mannen van Cult of Luna. Dat was een openbaring voor mij. Ik voelde dat ik vanuit een conservatieve ambientwereld terecht kwam in een soort walhalla van kindred spirits, van mensen die op dezelfde manier dachten, heel open stonden voor mijn soort van muziek, hoewel die eigenlijk niets te maken hadden met metal. Die jaren waren een enorm fascinerende periode. Maar tegelijk heb ik mezelf daarin wel voorbij gehold. Omdat ik zo hard wou gaan en zoveel bijval kreeg, gaf ik het gehele concept van Fear Falls Burning volledig uit handen tot het een groepsproject werd. Het groeide boven mijn hoofd, en daar heb ik wel de prijs voor betaald. Op een bepaald moment voelde ik dat ik die muziek moest terugschroeven, want zo hard kon ik niet blijven gaan.”

“Toen heb ik Fear Falls Burning een halt toegeroepen. Maar dat was geen echte afronding, want dat project is in mijn hoofd nooit zo afgesloten zoals Vidna Obmana afgesloten werd, of nu Microphonics. Daarom leek het zo’n goed idee, zeker omdat ik wist dat ook Mike zo’n fan van Fear Falls Burning was, om het project terug op te voeren. Weliswaar met één groot verschil: de nadruk komt – opnieuw – op vrije improvisatie te liggen. Daarom heb ik gekozen om Tim Bertilsson (drummer van Switchblade, nvdr) er terug bij te nemen, die ook ‘het einde’ meemaakte, maar met improvisator Colin Webster als derde lid. Dat maakt het heel belangrijk. Het is geen Fear Falls Burning revisited, maar een soort van reboot. Tim heeft een minimum aan structuur nodig, maar de rest is improvisatie. Colin Webster is natuurlijk één van de grote talenten van de vrije improvisatie. Ik kijk er enorm naar uit, omdat ik weet dat hij sterk is in improviseren, maar ook omdat hij zeer goed is in zijn saxofoon gebruiken voor lange, uitgerokken tonen. Dat continue enorme lange lijnen trekken, daar heb ik hem speciaal voor gevraagd.”
Daar kwam echter wel enige voorbereiding aan te pas: “Ik ben nu vooral bezig met de klank van toen terug te vinden, omdat ik die beetje was kwijtgeraakt doorheen de jaren. Ik ben nu zo vrij geworden in mijn spel op die gitaar, dat ik het gecontroleerd drones maken een beetje verleerd ben. Dat moet ik dus terug aanleren nu. Heel bizar. Ook de instrumenten en pedalen die ik nu heb, zijn niet meer dezelfde als toen. Het vergt dus wel wat herbronning.”

Yodok III

Afsluiten doet Serries met Yodok III, een project dat hem duidelijk heel nauw aan het hart ligt. Yodok III heeft zijn bestaan in eerste instantie te danken aan Fear Falls Burning. Tomas Järmyr (drums, nvdr) en Kristoffer Lo (tuba/flugabone, nvdr), twee Scandinaviërs die actief zijn in allerhande bands, hoorden Frenzy of the Absolute en waren zo onder de indruk dat ze Serries vroegen om samen iets te doen. “Zij hadden toen zelf nog geen plaat uit, maar vroegen of ik een samenwerking zag zitten en stuurden een Soundcloudlink door met hun duowerk als Yodok. Ik was daar volledig van mijn melk van. Tegelijk zat ik met enorm veel vragen over hoe we die samenwerking zouden aanpakken. Ik vloog over naar Noorwegen, met mijn typische sheets onder de arm. Die mannen moesten eens lachen. Ik speelde één van mijn akkoorden die ik voorbereid had. Na twee minuten waren ze al mee aan het spelen. Dat was zo’n overrompeling voor mij, en voor ik het wist was ik aan het improviseren. Ze hebben zo eigenlijk het hele improvisatiegevoel in mij doen openbloeien. Ik wist niet dat ik dat kon. Logisch, want ik was altijd een solomuzikant. En als ik samenwerkte met andere mensen, zoals bij Fear Falls Burning, bracht ik apart opgenomen stukjes samen in de studio om te mixen. Live klonk alles zoals het op het album opgenomen was. Nu was van een plan geen sprake meer. De twee akkoorden waarmee ik begonnen was, waren al lang weg en wij waren ineens met compleet nieuwe dingen bezig.”
“Die ontdekking was mijn redding. Ik voelde mij altijd een beetje een slachtoffer van mijn eigen perfectionisme. Ik was te analytisch bezig met muziek en het plezier totaal kwijtgeraakt. Maar improviseren bracht het speelgenot gewoon helemaal terug, en heeft een wereld geopend – de vrije muziek — waarvan ik nooit had gedroomd dat ik er zou in vertoeven. Yodok III heeft mij geleerd dat ik al die voorbereiding niet nodig had. Daar ben ik die twee eeuwig dankbaar voor.”

In Yodok III lijken alle muzikale obsessies van Serries– of het nu ambient, vrije improvisatie, postrock of avant-garde is – samen te komen. “De muziek van Yodok III is abstract, maar toch ook altijd melodisch en melancholiek. Dat vind ik zo mooi. Zonder afbreuk te willen doen aan andere groepen die ik heb, maar Yodok III is de symbiose van alles waar ik voor sta. De avond moest dus eindigen met deze band. Ik spreek bijna nooit in lovende woorden over mijn eigen muziek, maar als ik het ergens over kan, is het wel Yodok III. Omdat het zodanig een samenwerking is waar ik maar één onderdeel van ben, en ons samenspel iets is wat telkens ook mijn eigen verwachtingen te boven gaat. Ik geraak er zelf van in trance op het podium. De kracht van Yodok is dat het drie muzikanten zijn die elkaar perfect aanvoelen, maar die nooit in elkaars vaarwater terecht komen. We zijn totaal verschillende muzikanten, we hebben andere achtergronden en interesses, maar toch komt de muziek bij elkaar in één bepaalde harmonie. Maar nogmaals: dat is weer op het krediet van twee waanzinnige muzikanten. Tomas en Kristoffer voeden mij voortdurend met nieuwe impulsen. Tomas is een buitengewone drummer. Ik geloof nog altijd niet dat dat echt een mens is.”(lacht)
Naast Yodok heeft Järmyr een indrukwekkend palmares bij elkaar gedrumd bij onder andere Zu, Motorpsycho en The MaXx. Daarnaast leeft hij zich ook nog uit als jazz- én grindcoredrummer. “Het interessante aan hem is dat hij niet alleen heel veel genres kan spelen, maar die ook combineert. Bij Yodok III is het helemaal geen wet dat hij enkel jazzgetinte, vrije dingen mag drummen. Hij mag daar net heel scherp gaan, of heel doomy , of juist heel schilderend werken. Die vrijheid maakt het juist zo mooi. Maar om dat te kunnen moet je natuurlijk wel een heel goeie drummer zijn. En dat is hij. Daarnaast heb je Kristoffer. Wat hij doet met zijn tuba, dat is machtig. Samen met de gitaar wordt Yodok haast een orkestraal gebeuren.”

Nochtans is optreden met Yodok III geen vanzelfsprekendheid. De geografische afstand maakt de zaken er niet makkelijker op, en alle leden hebben veel andere projecten in soms “grotere” bands als Motorpsycho en Zu, twee van de langslopende cultbands van Europa. Volgens Serries staat dat de zaken echter niet in de weg, noch praktisch noch muzikaal: “Tomas heeft zo’n project als Yodok wel nodig, denk ik. Hij heeft ook gezegd dat Yodok III altijd zal blijven bestaan. We zullen altijd een manier vinden om samen te spelen. We zijn ook zo ver gekomen dat we geen tours van maanden nodig hebben. Daar is het niet het juiste project voor. Alles wordt vanaf nul geïmproviseerd. Je legt je ziel dus echt bloot. Wij zijn alledrie volledig leeggezogen op het einde van zo’n concert, omdat we zo diep gaan in het creatieve proces. Je kan dat geen maand volhouden. Vijf, zes keer na elkaar, dat is voldoende. Als het zo kan blijven bestaan, dat wordt dat fris gehouden, dan blijf ik het doen met heel veel inspiratie. We merken ook dat we geen opwarmingsfase meer nodig hebben. We schakelen die instrumenten aan en Yodok III staat daar.”
“Die spontaniteit is juist het mooie aan Yodok III, maar dan moet het ook wel spontaan blijven. Dat te gaan uitmelken met ellenlange concertreeksen, zou onze muziek niet ten goede komen. Ook al vind ik het soms frustrerend dat het niet meer is en dat het niet meer wordt opgepikt. De band heeft veel raakvlakken met uiteenlopende genres, en ik geloof ook niet dat Yodok III de moeilijkste muziek is die we maken. Maar het wordt helaas weinig belicht, omdat het ten eerste onbekend is, en ten tweede omdat er andere spelers zijn die waarschijnlijk met alle aandacht gaan lopen, zodat afwijkingen minder aandacht krijgen. Yodok kan je niet vastpinnen op één genre, dat maakt het waarschijnlijk ook zo moeilijk.”

Improviseren

Dat de band toch een uiteenlopend publiek kan bereiken, getuigt hun passage op Dunk! Festival (postrockfestival in Zottegem, nvdr.).
“Je zou kunnen denken: we gaan de GY!BE-richting uit, episch en orkestraal. De Scandinavische toets zit er ook in, het instrumentale van een Sigur Rós. Al die raakvlakken zijn er, zonder dat we onze eigen stijl verloochenen, maar volgens mij zijn het er te veel om verstaanbaar te maken. We zijn een zware kruisbestuiving, moeilijk om te definiëren. We spraken over wat drone is. Ik kan daar geen uitleg aan geven. Wat is ambient? Dat kan ik ook niet. Het begint overal wel ergens met een bepaald concept, maar muzikaal is ambient ook veel meer dan een paar synthesizernootjes die lang uitgerekt worden. Drone en postrock: idem dito. Elk genre heeft interessante zijwegen die het genre verbreden, maar dat maakt het soms wel moeilijker om het verstaanbaar te maken naar de buitenwereld toe. Daar is Consouling mee bezig. Ze proberen die brug te slaan, en Dunk ook. Of Roadburn met Walter Hoeijmakers en co. Dat is heel moedig. Het bewijst dat er veel mensen geïnteresseerd zijn in andere muziek dan datgene wat je oppervlakkig te horen krijgt via de mainstreampers.”
“Noem mij één interessante muzikant die maar naar één bepaald genre luistert. Die vind je niet. Ik ken er genoeg die zo’n brede smaak hebben – van populaire muziek tot de meeste obscure zaken — en dat is goed, want al die diversiteit duwt niet enkel een genre vooruit, maar ook een mens. Ik luister al jaren naar jazz en in mindere mate naar vrije improvisatie en freejazz. De enige raakvlakken die ik had met freejazz waren de latere platen van John Coltrane en de elektrische periode van Miles Davis. Ik had nooit kunnen denken dat ik daar zélf muzikaal actief in zou worden, maar mijn fascinatie heeft er wel toe bijgedragen om die stap te zetten. Als je veel luistert naar muziek, begin je die taal te begrijpen. Het is een scene waarin alle regels overboord worden gegooid. Wat er overblijft is het respect waarmee je omgaat met elkaar.”

Eén ding is zeker: Serries’ overgang van ambient naar vrij radicale improvisatie-albums, soms pure abstractie, is op z’n minst fascinerend te noemen.
“Dat is wel gegroeid, want de eerste improvisaties met Yodok III leunden wel nog op loops en effecten. Vervolgens leer je mannen kennen zoals John Dikeman en Colin Webster, en dan denk je: ‘Goed, tijd om eens wat pedalen weg te laten.’ Loopers gebruik ik nu niet meer, al heeft dat tijd nodig gehad. Je moet jezelf eerst leren vertrouwen, maar ook jezelf durven tegenkomen. Dat is al vaak gebeurd, maar gelukkig kan ik samenwerken met fantastische muzikanten die het van je overnemen als je in de knoei geraakt. En dat is ook het mooie van improvisatie. Als je elkaar goed kent en aanvoelt, dan kan je het van elkaar overnemen. Er is zo veel mogelijk en dat maakt het zo fascinerend om ermee bezig te zijn. Het is een totaal andere benadering van muziek dan wat ik jarenlang gedaan heb.”

Vertrouwen

“In improvisatie geef je veel, maar je krijgt ook veel terug. Dat is de essentie. En ondanks het feit dat ik ook al heel wat tegenslagen en teleurstellingen heb meegemaakt, werk ik nog altijd enorm graag samen met mensen. Het vertrouwen in anderen ben ik nooit kwijtgeraakt. Ik wil blijven samenwerken, want samen bereik je veel meer en andere resultaten dan als je solo werkt. Solo word je nooit gestimuleerd op de manier waarop je door anderen wordt gestimuleerd. Dat is logisch. Via de improvisatie heb ik mensen gevonden die op dezelfde manier in het leven staan. De meesten willen samen aan iets bouwen, een symbiose bereiken. Als je altijd zelf aan de kar moet trekken, dan geraak jij natuurlijk uitgeput, en dat geeft geen voldoening. Als je de dingen samen doet — al klinkt dat misschien wat utopisch en klef — werkt het wél.”
“Bij improvisatie heb je geen bandleider nodig die de taken verdeelt en alles trekt. Er is wel iemand die met een idee komt, maar dan wordt dat toch verbasterd, omdat je dat aanpakt als groep. Zo bereik je andere dingen. Dat merk ik ook als ik samenwerk met mensen als Colin Webster. Ik ben ook wel trots op wat ik kon doen in het verleden, met het opbouwen van cycli als Microphonics, bijvoorbeeld. Maar ik werkte alleen en daar was ik op uitgekeken. Dat sologegeven bracht me niet meer naar een nieuw niveau, maar dat hoop ik wel te bereiken met anderen.”
“Ik krijg ook wel eens het deksel op de neus. Dat gebeurt. Ik krijg ook wel eens de vraag waarom ik maar blijf gaan. Het is simpel: ik adem dit in en uit. Ik maak al meer dan vijfendertig jaar muziek, het is het meer dan een uit de hand gelopen hobby. Het is een obsessie, met alle voor- en nadelen.” Enola – Belgium

EPITAPH pre-order & reviews

Dirk Serries’ ambient swansong, EPITAPH, is now available as a pre-order in a regular edition (2xCD or 2xLP) or a special limited edition (100 copies).  Visit the Consouling Sounds site for how to pre-order this essential release.  Mark also your agenda for the release event which features performances by Stratosphere, Scatterwound, a rare Fear Falls Burning performance and to top it all of with a YODOK III ritual, tickets here.

epitaph

Meanwhile here’s the first reviews :

“Meandering through & dissecting this astonishing & breathtaking retrospective of one of the true ambient masters of our time: vidnaObmana, a.k.a. Dirk Serries.
Dirk explores sound, spacing & the distance between darkness, light & the inevitable gray areas uncovered by those polar opposite & opposing forces.

Sonic waves ebb, flow & wash over the listener as they’re immersed in the beautiful, introspective sonance delivered up via Serries’ guitar-crafted ambient sound-work.” Ambient Landscape – USA

“Er zijn weinig artiesten die erin slagen verstilde tot intieme atmosferen zodanig intens te doen klinken, dat geluidsmuren afbrokkelen. Harten worden verscheurd, en zielen verpulverd. Zonder geluidsnormen te overschrijven. Maar net door het brengen van zodanig hypnotiserende soundscapes, dat je als aanhoorder in een meer dan diepe trance terecht komt. Zo een muzikant en tovenaar die met brio in deze opzet slaagt dat is Dirk Serries in elk geval.  Dirk Serries wist ons in het verleden inderdaad, zowel op plaat als live, meerdere keren met verstomming te slaan. Via Consouling Sounds brengt Dirk Serries op 8 april een gloednieuw meesterwerk op de markt. Epitaph wordt live voorgesteld in Ancienne Belgique op die zondag. Ter gelegenheid van het festival BRDCST. De unieke gelegenheid om deze meester in intensiviteit in zijn volle glorie aan het werk te zien. Samen met enkele al even begenadigde artiesten binnen Elektronische muziek, in de brede zin van dat woord. Zoals daar zijn: Fear Falls Burning, SCATTERWOUND , YODOK III , STRATOSPHERE w/ DIRK SERRIES.


Dirk zegt zelf over dit album, we citeren:

“EPITAPH is the swansong of music I like to name my vintage ambient. For more than 30 years I’ve been trying to seek perfection, from synthesizers to electric guitars, a bumpy ride for sure with lots of doubts, frustrations, extreme self-criticism and a few highs and lows but the call kept on strong. This is what I breathe, this is the heart of who I am. But that momentum has arrived to depart from this, not that I’ll abandon my ambient music completely and forever. I do see this expanding as an occasional live entity but in the studio setting I’m looking forward to discover other terrain. EPITAPH is therefore my finest collection of ambient pieces to date. One, as all were, quite personal and attached as they are performed in solitude with only the imaginative mirror to hold in front of me. Melancholic impressions improvised on the spot with just a guitar and a handful effects recorded directly onto computer. Will for sure continue to emphasize with ambient music but my frame of mind is currently focused on moving forward and applying my techniques and inspiration towards new sonic alliances. For now I do hope you’ll join me on this closing chapter and embrace this space.”

Dirk Serries October 2017.

Die perfectie waarvan sprake, wordt al vanaf de eerste song Spectral Grey Walls gewoon overschreden. Dertig jaar ervaring heeft er gelukkig niet voor gezorgde dat Dirk Serries zijn inspiratie is opgedroogd. Bij vorige schijven dachten we dat de man zijn grens had bereikt  wat betreft het aanbieden van emotionele paden. Epitaph gaat op dezelfde intense elan door. Hoewel hij met deze schijf dus eigenlijk een hoofdstuk afsluit, zo blijkt uit bovenstaande inleiding. Hij doet dit duidelijk met een knaller van formaat. Dirk Serries tast nog maar eens zijn grenzen af, en geeft aan dat het eindpunt eigenlijk nog niet is bereikt.

Tijdens pakkende instrumentale huzarenstukken als Shining form constellation, Alternation and Return, Eaves in Dusk, Kun je telkens een speld horen vallen in de zaal. Maar, wonder bij wonder, wordt je daardoor niet in slaap gewiegd. Eerder tovert Dirk, als een ware magiër , klanken uit zijn instrumenten, die je in diepe vervoering brengen. Je hoort uiteindelijk enkel en alleen nog zijn muziek, en voelt je wegdrijven naar heel verre oorden. Ver verwijderd van de harde realiteit. Bij voorkeur sluit je daarbij best alle deuren om je heen, de ogen bij voorkeur eveneens. En de versterker op tien. Om je de intensiviteit die doorheen je ziel boord dan pas echt te voelen.

We kunnen dan ook besluiten:

Epitah  is een gevoelsplaat geworden, die je enerzijds verdooft en anderzijds murw slaat op een tedere tot magische mooie wijze. Zoals alleen een artiest als Dirk Serries dat kan. Ik ken weinig artiesten die zoveel grenzen heeft verlegd binnen het Ambient en aanverwante gebeuren zoals Dirk, geeft ik ruiterlijk toe. Ambient is sowieso een muziekstijl die je niet moet beluisteren, maar ondergaan. Dat heeft Dirk altijd goed begrepen. Ook dat komt op Epitaph voortdurend aan bod. Eén van mijn grote idolen Brian Eno drukte erop dat Ambient een helende invloed kan hebben op hart, ziel en zelfs de hersens. Het is dit soort Ambient waarnaar ik sinds ik ooit Brian Eno heb leren kennen, bewust op zoek ben. Dirk Serries is één van de weinige artiesten die dit niveau evenaart, niet enkel in het verleden. Ook deze zwanenzang, zoals hij het zelf noemt, van zijn Ambient carrière. Is een grensverleggend Ambient album geworden, dat aan alle hoge eisen voldoet.” Snoozecontrol – Belgium

Epitaph celebrates three decades of work by Dirk Serries, the man behind vidnaObmana, Fear Falls Burning, Yodok III and other eloquent collaborations along the way. Released on April 8th via Gent’s Consouling Sounds in double vinyl (a special edition of 100 as well) and CD formats I’m fully engaged from the top. With the aptly titled Spectral Grey Walls, an oddly soothing barrage of guitar and electronic drone, you are treated to a sweet frosty sensibility that is genuinely hypnotic. To honor this records’ release Serries will headline BRDCST, a massive evening of varied sound projects with special guests to catalogue his history all presented in his home country, Belgium. On track four, Eaves of Dust, he opens with a super-restrained quietude slowly weaving a crystalline harmony that even at nearly seven minutes is far to short, leaving you wanting more of the same to lose yourself in.
The whole recording, from end to end, is a bit breathtaking in its quest for light and dark, finding a happy balance in its austere sound-shaping ease. The pace is nearly slo-mo on the awkwardly titled The Profusion of Daze, but nothing is off-center as the deeper bass tones flare over the elegant opal drone with a shadowy pride. Things take a darker turn on tracks like Formations of Grace, the longest piece included here, though it sets up a bit of a quiet storm for the incredible The Nebulous Clouds. Here we have a breathing, pulsating sound that comes together in what seem to be endless layers of weary guitars, stretched thinly, semiopaque. Not too unlike the spiny pod-like undulation of the cover art (above) by the incredible Martina Verhoeven. In the final classic ambient anthem of sorts, And All The Murmur Fell, the moodiness inhabits in a moment of light drifting by. Pure solitude. And like some of the best contemporary science fiction soundtracks of late, dips its big toe into the fast-forward future. With its cyclical, contorting sound wall, the track leaves us in peace.” Tone Shift – USA

“I wasn’t going to write another review today. I had just decided to get dressed, get my sunglasses and go outside to photograph the early beginnings of spring. However, then this album suddenly came in. I wasn’t expecting it. I knew that there was a Dirk Serries’ ‘Epitaph’ event coming up but I had no idea that it was also going to be a 2LP/2CD release. I immediately downloaded the album while heating up another pancake. Then I knew, there was no way that I was going outside today. Today is Dirk Serries day, only occasionally interrupted by a quick smoke on my balcony and perhaps a few more of my delicious pancakes.

I think it was 1997 when I first discovered Dirk’s music. A friend of mine had compiled a cassette for me, one with his favorite “calm” music. Back then, I didn’t know that there was such a thing as ambient music. I was a metalhead and to me the genre we now know as ambient were merely album intros. I had one of those cassettes too, with intros and ambient passages from bands like Amorphis and My Dying Bride. However, the tape my friend gave me opened a whole new world. Dirk unknowingly opened that compilation with a Vidna Obmana track. He was followed by one from Brian Eno. I have been an ambient fan ever since.

Years passed and some Vidna Obmana albums became constants. I was a confused adolescent, not knowing which direction my life was heading into, but Vidna Obmana always managed to calm my nerves and ease my pain. I spend whole evenings listening to ‘Tremor’ or ‘Memories Compiled’. I was devastated when I lost disc one of the latter. In fact, ever since the day I lost that disc, I have been taking exceptionally good care of my physical music collection. No more discs laying around, no more broken jewel cases, no more scratches, all thanks to Dirk Serries and his mesmerizing music.

Still fully moving in the world of metal and everything gothic-related, I moved to Antwerp in the first decade of this century. There, I discovered something new, live looping. It was a festival in the Arenberg theatre with acts like Premonition Factory, Darkroom, Aidan Baker and… Dirk Serries’ Microphonics. Again, I had no idea, none whatsoever, that this was the same man that got me through emotional rough times several years before. I was enjoying his guitar drones in that small theatre in the back of the venue, and quite some times after too, since I immediately bought the album.

That was also the first time I met Dirk in person. I told him that I liked the music and I bought the album, something I probably do too much. The second time I met Dirk was at Incubate when I asked him if he knew where Sjaak (Premonition Factory) was. Sjaak was about to drive us home, which is why I was looking for him. The third time was at Dunk! festival. I was talking to Erik from Snoozecontrol. He introduced me to Dirk and to Ronald (Stratosphere). Dirk said: “oh, are you that guy from Merchants Of Air?” After my affirmative answer, he and Ronald quickly rushed off to get me an album to review.

In the years between, I often saw Dirk perform live. Mostly solo, but also with Fear Falls Burning, which is to this day one of the most impressive live performances I have ever seen. I have seen thousands of live performances but this was something I will never ever forget. That power, that atmosphere, unrivaled. At a more recent edition of Dunk! festival Dirk turned me into a jazz fan with another brilliant performance, this time with The Void Of Expansion. Soon after, he impressed me again, during a Yodok III gig at Trix. That gig pretty much kickstarted my book ‘Cecilia’s World’, especially her adventures in the worlds of drone, ambient and jazz.

By now, I’m starting to realize that this article is a bit different from my usual reviews. I’m just doing what I always do, listen to an album and let the words write down themselves. That is how I work. That is how I write my books, my columns, even my old love letters have been written that way. I don’t know if Dirk, or any musician for that matter, realized what an impact his work can have on a person. I guess that is the power of music. I guess that’s what happens when you’re continuously recording and releasing work for thirty years. You reach people, you touch people, you change people.

For me ‘Epitaph’ is a look back at those years as an adolescent trying to find his own identity and maybe for Dirk this album is something similar. He has been evolving from an ambient amateur to one of the most influential people in the entire genre and far beyond. ‘Epitaph’ sounds like the end but it also feels like a new beginning. Gates close and gates open. Today, we see Dirk hanging around with jazz musicians, pushing even that age old genre into new directions. That resulted in several ‘New WAve Of Jazz’ releases on Tonefloat. He might be the third most important Belgian in that scene, after Alphonse Sax and Toots Thielemans.

‘Epitaph’ is also a breathtaking ambient album, featuring ten enigmatic tracks. I can hear those thirty years in pretty much all of these tunes. I can see my young self dreaming about the future in ‘Brittle Air Elegy’. I can feel the harshness of life in ‘Alternation and Return’. I can sense the depressive end of those childhood dreams in ‘And All The Murmur Fell’. I will definitely cherish this album. It is a perfect overview of what Dirk has been standing for all these years. At least, it represents his solo work, his minimal but immersive approach to soundscapes, drones and ambient.

What the future holds in store for Dirk Serries? I have absolutely no idea but I’m damn sure it will be interesting. First off, there will be this ‘Epitaph’ event, organized by Consouling Sounds, who will celebrate their tenth birthday already. On that event, Dirk will be performing with Yodok III, Fear Falls Burning, Scatterwound and Stratosphere. After that, Dirk will undoubtedly continue to push his mark on any musical direction he desires. In the meantime, I will make ‘Epitaph’ another constant in my day-to-day playlist and I suggest you do the same. This is a remarkable album from a massively talented artist.” Merchants Of Air – Belgium.

“Dirk Serries goes for the angelic with the lovely long-form ambient symphonies of “Epitaph”. Possessing an uncanny state of grace, these songs exist as if in a glorious dream. Everything about the album points to a great journey, for Dirk Serries allows these sounds to evolve organically. Hard to precisely pin down, Dirk Serries brings together drone, classical, and ambient into a fully realized whole. The elongated suites represent miniature worlds at times for the way every element of the sound interacts working in unison feels majestic. Songs build off each other resulting in something that feels so vibrant and real.

Things begin in earnest with the colossal scope of “spectral gray walls”. Ebbing and flowing akin to a force of nature, the piece feels outright meditative. A sense of yearning permeates the shimmering “shining form constellation”. Ever larger the powerful wash of “alternation and return” goes for a gauzy sound. Stripping the piece down to the essentials “the profusion of daze” opts for an intimacy, as the piece feels so warm and comforting. Subtle shifts come into the fray on the serene “formations of grace” where patience truly becomes a virtue, as Dirk Serries lets the track grow and change form. Great cavernous echoes reign supreme on “the nebulous chords”. Concluding the album on a reflective note the near silence of “and all the murmur fell” feels just right.

With “Epitaph” Dirk Serries creates a dazzling display of color, one which feels fully immersive.” Beach Sloth

NWOJ’s new releases receive praise !

BADD PRESS reviews :

“Two extraordinary new releases landed on Friday from A New Wave of Jazz, both featuring the great guitarist Dirk Serries. One’s a studio recording; the other a double live album.

Innocent as Virgin Wood features Martina Verhoeven and Serries, collaborating as a duo in a studio setting for the first time. Verhoeven performs on a Steinway grand piano and Serries on acoustic guitar. The interplay between the two sounds nothing like a debut. They play off one another skilfully.

It’s a work in five parts, all improvised. The music is spacious and fitful. You can imagine the two watching one another for cues throughout the 36-plus-minute recording. Pause, followed by a small frenzy of activity, followed by another pause. It’s a compelling effect.

Serries told me the title “refers to the purity of wood in sound, feeling and performance.”

For a frenetic taste of European free jazz at its best, check out Double Vortex. Recorded live at London’s famous Vortex Jazz Club this past Feb. 8, the double disc features both a quartet and quintet set.

Serries launches us into the quartet recording with a jarring electric guitar solo. He’s joined by three long-time mates: John Dikeman on tenor saxophone, Andrew Lisle on drums and Colin Webster on alto and baritone saxophone.

As if the four don’t make enough of a racket, lan Wilkinson joins the quartet – also on alto and baritone saxophone – for the truly jarring five-piece set. The two sax players battle it out like street fighters. This is full-contact jazz.

Reportedly, Vortex Club owner Olivier Weindling said the two sets comprised the “loudest and most powerful” shows his venue had ever presented. No doubt that’s true.” Badd Press – UK

OPDUVEL reviews :

MARTINA VERHOEVEN & DIRK SERRIES – Innocent As Virgin Wood (CD)
“Naast de dubbel-cd Double Vortex van Quartet en Quintet, verschijnt vrijdag 1 september a.s. nog een release op het A New Wave Of Jazz-label van Dirk Serries. Op die release, getiteld Innocent as Virgin Wood, is Serries te horen samen met zijn echtgenote Martina Verhoeven. Het is niet de eerste keer dat zij samenwerken, maar deze uitgave is wel een hele speciale.

Verhoeven was aanvankelijk verantwoordelijk voor het artwork van verschillende platen van Serries, maar zij heeft zich ook als contrabassiste ontplooid en is te horen op de eerder op A New Wave Of Jazz verschenen lp’s Sluimer van Fantoom (met naast Verhoeven en Serries ook Otto Kokke en René Aquarius van Dead Neanderthals) en Cinepalace van het Serries Verhoeven Webster Trio. Autodidact Verhoeven ontpopte zich op die platen als een wat onorthodoxe maar fijne contrabassiste. Dat gold helemaal voor de eerder dit jaar verschenen digitale uitgave Citadelic, een weerbarstige vrije improvisatieplaat waarop Verhoeven en Serries als duo zijn te horen.

De weg die gitarist Serries heeft afgelegd van zorgvuldig geconstrueerde ambient naar vrije improvisatie, mag inmiddels bekend worden verondersteld, evenals de niet bij te houden output van Serries op cd, lp of tape. Of digitaal. Het gitaarspel van de Belg lijkt met iedere vrije impro-uitgave vrijmoediger en inventiever te worden, waardoor zijn spel steeds weet te verrassen.

Verrassen doen Verhoeven en Serries zeker op Innocent as Virgin Wood, want daarop zijn de Belgen helemaal niet op hun vertrouwde instrumenten te horen. Serries speelt op dit album geen elektrische maar akoestische gitaar en Verhoeven speelt piano. Door het afwijkende instrumentarium ontstaat vanzelf een andere wijze van samenspelen, maar dat is niet het enige verschil met de andere releases waarop het echtpaar is te horen.

Verhoeven en Serries kiezen namelijk voor een volledig andere muzikale aanpak. Een minimale aanpak, waarin de muziek niet af lijkt en door de luisteraar het nodige zelf moet worden ingevuld. Alsof een verhaal wordt verteld waarin steeds expres belangrijke details worden weggelaten, waardoor veel aan de verbeelding wordt overgelaten. Muzikaal vertaalt zich dat in het spelen van frases waarin steeds een aanzet tot een muzikaal pad wordt gegeven, maar niet meer dan dat.

Het meest opvallend is dat te horen in het pianospel van Verhoeven, die akkoorden en korte notenreeksen speelt, waarbij de resonantie van het instrument ook een rol speelt. Serries stelt daar stekelig, a-ritmisch spel tegenover, evenals dissonante akkoorden. Aldus ontstaat een oneffen muzikaal parcours dat intrigeert door de spanning die voelbaar is. Die spanning heerst tussen de piano en de gitaar, maar ook omdat stilte een onderdeel uitmaakt van de muziek die Serries en Verhoeven maken.

Door die stilte en de kalme manier waarop de vijf delen van Innocent as Virgin Wood zich voortbewegen, komen namen van componisten als Morton Feldman en Christian Wolff bovendrijven. De muziek van Verhoeven en Serries is echter volledig geïmproviseerd en met name het gitaarspel van Serries klinkt te vrij om gecomponeerd te kunnen zijn. De muziek blijft daardoor steeds iets onvoorspelbaars houden, wat bijdraagt aan de enerverende luisterervaring.

Martina Verhoeven en Dirk Serries voldoen niet aan het verwachtingspatroon op Innocent as Virgin Wood, tenminste wat de muzikale richting betreft. Wat betreft de kwaliteit van de muziek, zoals we die al jaren kennen van Serries, wordt volledig aan de hooggespannen verwachtingen voldaan. Er is al veel moois verschenen op A New Wave Of Jazz, maar dit is een van de meest bijzondere, spannende en intrigerende releases van het label.”

QUARTET & QUINTET – Double Vortex (2xCD)
“Vrijdag 1 september a.s. verschijnen twee nieuwe releases op het A New Wave Of Jazz-label van Dirk Serries. Dat label opereerde tot nu toe onder de vlag van Tonefloat, maar daar is verandering in gekomen. Wat ook veranderd is, is dat de twee nieuwe uitgaven niet op vinyl maar op cd verschijnen. Dat zal een financiële reden hebben, maar zeker de plaat die nu besproken wordt past door de lengte van de stukken beter op cd dan op vinyl. Voor Double Vortex zijn zelfs twee schijfjes nodig.

Het gaat hier om twee sessies die plaatsvonden in de Vortex Jazz Club in Londen op 8 februari 2017. Het kwartet bestaat uit John Dikeman (saxofoon), Andrew Lisle (drums), Dirk Serries (elektrische gitaar) en Colin Webster (saxofoon). Het kwintet betreft dezelfde muzikanten aangevuld met saxofonist Alan Wilkinson. Lisle, Serries en Webster vormen samen het Kodian Trio, waarvan eerder een plaat (I) op A New Wave Of Jazz verscheen. Datzelfde geldt voor het kwartet met Dikeman (Apparitions).

Wilkinson, van oorsprong uit Manchester, maakt al geïmproviseerde muziek sinds eind jaren zeventig en is vooral in de Engelse jazzscene een veel geziene gast. Hij heeft vaak gespeeld met drummer Paul Hession en maakte deel uit van het Ubiquity Orchestra en van een trio met Steve Noble en Tony Moore. Later vormde hij met Hession en bassist Simon Fell een trio. De lijst met samenwerkingen met individuele muzikanten is bijkans eindeloos.

Wie bekend is met de improvisatoren die de beide schijfjes bevolken, weet dat zij niet terugdeinzen voor een kakofonie meer of minder en dat dit bijdraagt aan de opwindende ervaring die dit soort freejazz teweegbrengt. Op ‘Double Vortex’ wordt de naar een heerlijke pot jazzherrie verlangende luisteraar niet teleurgesteld, maar zowel het kwartet als het kwintet bieden veel meer dan alleen dat.

Serries en Lisle openen ‘Session One’ van het kwartet, maar het duurt niet lang voordat de beide saxen hun onderlinge gevecht aangaan, Dikeman op zijn vertrouwde tenorsax en Webster op baritonsax. De saxen klinken op de voorgrond, maar Serries en Lisle bieden opvallend duidelijk weerwerk. Serries speelt zijn a-ritmische en noisy spel en Lisle deelt ferme tikken uit. Het is een waar genot om naar te luisteren omdat in alle hectiek de muzikaliteit buiten kijf staat. De live-energie is uitstekend vastgelegd op cd en met de ogen dicht waan je je in de jazzclub, vooraan bij het podium.

Na zo’n zeven minuten wordt het lawaai voor het eerst getemperd, maar rustig is de muziek niet. Serries jengelt, Dikeman scheurt, Lisle gebruikt vooral zijn snare en Webster speelt zijn onorthodoxe spel. De muziek is constant in beweging, gaat soms langzaam maar vaak zonder vooraankondiging van de ene frase over in de volgende. De muzikanten voelen feilloos aan wanneer in te houden en wanneer uit te halen.

Onderweg worden duo’s en trio’s gevormd, maar het is vooral het vrije samenspel waarmee het kwartet imponeert. Webster wisselt na een kwartier van bariton- naar altsax en later weer terug, maar voor de intensiteit van zijn spel maakt dat geen verschil. Het lange ingehouden gedeelte vanaf minuut vijfentwintig is razend spannend. Het lijkt wel een spel waarbij degene af is die zich het eerst niet meer kan beheersen. Dikeman waagt de eerste voorzichtige poging om de anderen mee te krijgen, maar de weg naar de finale is een lange. Webster en Dikeman luiden uiteindelijk gezamenlijk de laatste luidruchtige fase in.

Op ‘Session Two’ doet Wilkinson mee en dat betekent drie saxofoons die door elkaar heen toeteren. De geluidserupties klinken nog forser, maar Serries en Lisle weten door het saxofoongeweld heen te breken. Wilkinson speelt altsax en baritonsax en Webster beperkt zich nu tot de baritonsax. Een inleiding is er nauwelijks en in het eerste gedeelte gaan de muzikanten er vol op. De saxofoons gieren, sputteren en scheuren, de drums zijn alomtegenwoordig en de gitaar laveert houterig, met horten en stoten daar tussendoor.

In de tweede sessie bestaat meer ruimte voor korte solopassages, maar ook nu worden duo’s en trio’s (en nu ook kwartetten) gevormd. Met dezelfde ingrediënten maar met de toevoeging van één saxofonist ontstaat een geheel ander stuk dan ‘Session One’, waarbij in de rumoerige gedeelten een opvallende rol is weggelegd voor de fabuleus drummende Lisle, die zonder een duidelijk ritme te spelen de zaak bij elkaar lijkt te houden. Serries’ vrije capriolen op elektrische gitaar lijken elke nieuwe release inventiever te worden.

Uiteraard zijn het de drie saxofonisten die het duidelijkst naar voren komen. Zowel Dikeman, Webster als Wilkinson overtuigen in hun solo’s, maar vooral in het gezamenlijke spel, waarin geen van hen een duimbreed lijkt toe te geven maar men elkaar nergens in de weg zit. Het is meer dan kriskras door elkaar musiceren; hier wordt de kunst van het luisteren gecombineerd met het maken van uitbundig lawaai. Zodra het volume in toom wordt gehouden, overtuigen de drie saxofonisten evenzeer door het creëren van spanning.

Deze dubbel-cd bevat louter vrij geïmproviseerde muziek waarin geen compromissen worden gesloten. Interactie tussen de muzikanten is er echter volop en het wekt bewondering hoe in de vaak regerende chaos toch alles klopt. De rauwe energie overrompelt, maar Quartet en Quintet klinken even bezield in de ingetogen passages. De muzikale toewijding en de spontaniteit maken dat Double Vortex een buitengewoon opwindende live-cd is.” Opduvel – The Netherlands

SPONTANEOUS MUSIC TRIBUNE focuses on the complete back catalog while highlighting the new releases :

“A New Wave Of Jazz Serries! Yes, indeed, this is Dirk Serries’ Series!

Jeśli określenie jazz ma dziś jakąkolwiek innowacyjną wartość na europejskiej scenie muzycznej, to trop wyjątkowo żmudnych poszukiwań winien kierować nas do Holandii i Belgii!

Tam bowiem, całkiem niedawno, powołana została do życia seria wydawnicza, której tytuł kusi i prowokuje – Nowa Fala Jazzu.

Za to niecne zdarzenie odpowiada holenderski label Tonefloat, który specjalizuje się w muzyce elektronicznej, drone & dark-ambient i wszelkich awangardowych koligacjach w/w stylistyk. Tamże zresztą od lat publikuje swoje nagrania w podobnej stylistyce, belgijski gitarzysta Dirk Serries. To drugi odpowiedzialny za Nową Falę. To on artystycznie zarządza sublabelem, który pragnie – ciągle prowokując – odświeżać pojęcie jazz. Koniecznie dodać należy, iż jest także podmiotem wykonawczym na każdym wydawnictwie serii.

Katalog A New Wave Of Jazz od jutra oficjalnie liczyć będzie 14 pozycji. Dziś skrzętnie wszystkie je omówimy. Zaczniemy od dwóch najnowszych wydawnictw (po raz pierwszy w historii serii – na płytach kompaktowych!). Potem omówimy kilka płyt, głównie winylowych, z muzyką improwizowaną, w której śmiało doszukać się można jazzowych inspiracji. Zakończymy zaś na omówieniu kilku… kaset magnetofonowych (także winyli!), zawierających muzykę improwizowaną bazującą na rockowej i dark-ambient estetyce, realizowaną przy użyciu wyłącznie żywego instrumentarium.

Nasza dzisiejsza opowieść będzie miała – jak to często na Trybunie bywa – zaburzoną chronologię. Innymi słowy – delektując się kolejnymi płytami z katalogu A New Wave Of Jazz, będziemy na ogół cofać się w czasie!

Quartet, Quintet & … Duo!                                                          

Jeśli ta akurat Fala Jazzu ma być istotnie nowa, jej przybliżenie winniśmy zacząć od pure jazzowej petardy. I tak będzie w istocie – baa, owa petarda będzie pure freejazzowa!

Jest początek lutego bieżącego roku, jesteśmy w Londynie. Jeśli chcemy posłuchać konkretnego free, adres może być tylko jeden – Vortex Club! Na scenie kwartet w składzie: John Dikeman – saksofon tenorowy, Andrew Lisle – perkusja, Dirk Serries – gitara elektryczna i Colin Webster – saksofon altowy i barytonowy. Session One potrwa 36 minut z sekundami. Po krótkiej przerwie na scenę, na Session Two, wkroczy kwintet, który personalnie składać się będzie z kwartetu już zaprezentowanego i elementu uzupełniającego, w osobie Alana Wilkinsona, na saksofonie altowym i barytonowym. Ten epizod potrwa 45 minut z sekundami. Od jutra muzyka z obu setów dostępna będzie w sprzedaży jako Quartet & Quintet Double Vortex (2 CD; anwoj0013, 2017).

Session One.  Armaty na start! Saksofony salutują i ruszają do wysokiego lotu! Towarzyszą im gitarowe sprzężenia i stosunkowo subtelny drumming. Dęciaki nie czekają na zaproszenie, jadą ostro i bez wysiłku wchodzą w bardzo konkretną eskalację… Noise for ever! – krzyczy recenzent, mimo, iż dopiero, co zdążył zasiąść w wygodnym fotelu. Ta muzyka jest krwiście bolesna, ma gwałcić, tarmosić i nie dawać nawet chwili wytchnienia. Raczej nie należy dziś liczyć na brzmieniowe subtelności, których doświadczyć mogliśmy na wcześniejszych płytach tego kwartetu (patrz: dalsza część opowieści). Saksofony rządzą niepodzielnie, choć Serries nie zamierza być mniej dosadny, podobnie Lisle. Free jazzowa erupcja godna każdego skrawka niewielkiego Vortexu. Wybrzmienie pierwszego szczytu zostawia nas w towarzystwie barytonu i perkusji. Ten pierwszy delikatnie zawodzi i skowycze. Powrót Dikemana jest bystry i agresywny. Dirka, równie spektakularny i żywiołowy. Drummer zdaje się być nadmiernie rockowy i nieco ubogi w środki wyrazu, ale w tych okolicznościach nie stanowi to jakiegokolwiek problemu poznawczego. Ekspresyjnie nadąża bowiem za wyczynami kolegów. Serries frazuje nieco w poprzek narracji, rwie struny i nie ma najmniejszego zamiaru ograniczać się do kreowania dołów dla szalejących saksofonistów. To wprowadza intrygujący dysonans w gorejącym tyglu free eskalacji. Saksofony zwinnie reagują i wchodzą w obszar wzajemnych, konwulsyjnych imitacji. Pioruny od prawej do lewej! What a game! – krzyczy recenzent, ale i tak nikt go nie słyszy. Wyciszenie staje się zatem dziejową koniecznością – spore poluzowanie tempa, któremu towarzyszy rozbrajająco skuteczne call & response, zwłaszcza na linii Serries – Webster. Tuż potem, solowa erupcja tego drugiego, przy delikatnym wsparciu perkusji. Wytrawne! Ach ten Webster! – notuje upocony recenzent. Powrót do akcji Dikemana, niczym dobrze dobrana przyprawa. Kolejne wybrzmienie generuje duże pole do popisu dla Serriesa i jego przyczajonej gitary, która śmiało wykorzystuje proambientowe inklinacje. Prawdziwe cudo! Finałowa, pasażowa sekwencja stawia całą płytę o stopień wyżej na skali oceny. Saksofony ruszają na końcową eskalację. Muzycy kompetentni do bólu. Śmiercionośny duet! Cały kwartet jest już całkowicie wybudzony i w zwartym szeregu biegnie ku ostatniej ścieżce tego dysku.

Session Two. Aż trzy armaty na start! W tym dwa barytony! No i ostra gitara, która nie akceptuje drugiego planu. Rozgrzewający się drummer i cztery głowy jadowitego potwora w stanie erupcji. Idiom free jazzu wraca do swoich korzeni i puszcza je z dymem! Eksplozja! Machine Gun – pięćdziesiąt lat później! W okolicach 9 minuty Dikeman wypuszcza się solo. Powrót do kwintetu jest konwulsyjny i zieje ogniem. Serries tym razem posłusznie robi za bas, bo nie ma szans na przebitkę. 12 minuta – pierwsze próby wyhamowania. Dirk rytmizuje swój przekaz i narzuca ów punkt widzenia pozostałym muzykom. Wszyscy są wyjątkowo karni i podłączają się do narracji gitarzysty. Krzyczą, wrzeszczą, wierzgają nogami. Rodzaj silnie upalonego free bluesa, w okolicznościach ciężkiego poranka the day after. Po chwili Dikeman i Lisle zostają sami. Zaskakujące, ale jakże potrzebne katharsis. W tle szumy z gitary. Wejście obu barytonów – depresyjnie piękne! Perkusja drży. Kwintet, niczym ogromny walec drogowy, wdeptuje w ziemię wszelkie ambiwalencje gatunkowe. Soczysty baryton w solowej eskalacji podkreśla emocje na scenie (Alan?). Drugi baryton ma się równie wspaniale. Wyborne pętle Serriesa, lekko cuchnące zdrowym bluesem. Doskonały moment! – zdarte gardło recenzenta ledwie jęczy pod nosem. 27 minuta – gitarzysta ponownie narzuca swoje zdanie, rysując zgrabny rytm. Sytuacja na scenie wydaje się być uporządkowana. Powtórka duetu Dikeman – Lisle nieco przeczy tej tezie. Świetny komentarz barytonu! Dłuższe frazy dęciaków, jako kolejna próba konstruktywnego wyciszenia (jak na ten stan rzeczy). 33 minuta – Serries restartuje swoje ambientowe opowieści. Oniryczność sytuacji podkreślana jest gardłem przez jednego z muzyków. Saksofony znów kleją się do siebie – to najlepsze, co mogą teraz uczynić. Sonore, pojękiwania, palcówki na sucho. Ten stan pozornego wyciszenia nawet lekko … swinguje. Eskalacja saksofonów, to właściwa odpowiedź! Perkusista budzi się do życia. Gitarzysta także jakby gorętszy na gryfie. Urocza ucieczka na finałowy szczyt. Wybrzmienie jest nagłe i zaskakujące.

Po krótkiej, higienicznej przerwie na research uszu, wracamy do nowości Nowej Fali Jazzu wprost z Holandii i Belgii. Także jutro premierę będzie miała płyta Innocent As Virgin Wood (CD; anwoj0014, 2017). Tytuł zagadkowy, nieco kuszący. Podmiotem zaś wykonawczym … małżeństwo – Martina Verhoeven i Dirk Serries. Dziewictwo w tytule nie dotyczy jednak ich stanów miłosnych, a jedynie instrumentów, jakich użyli w trakcie nagrania. Martina po raz pierwszy publicznie zagrała na fortepianie, zaś Dirk na gitarze… akustycznej. Dzieło jednotrakowe (choć w pięciu częściach) potrwa 37 minut. Jesteśmy w Anderlechcie, Sunny Side Studios. Jest kwiecień bieżącego roku.

Akordy piana w pogłosie i pętle na suchym gryfie akustycznego wiosła. Minimalizm jako zasada, konstytucja artystyczna, zwłaszcza po stronie Martiny. Dirk jest nieco baileyowski w reakcjach, ale skrupulatnie zaangażowany, bez nonszalancji, która bywała udziałem jego wielkiego poprzednika. Muzycy brną w spokojnej narracji i tracą dziewictwo bez wychodzenia z łóżka. Cisza – niezwykle ważny aspekt dramaturgiczny tej opowieści. Lepiej mniej, niż więcej, zdają się mówić sobie prosto w oczy. Sporo wyczekiwania, wyczulenia na wzajemnie reakcje małżeńskie. Mnogość powtórzeń i powrotów do zdań raz już wypowiadanych. Czy minimalizm jest tu wyborem artystycznym, czy jedynie obawą przed nieznanym instrumentarium? – pyta skulony w sobie recenzent. Doszukiwać się wpływów Mortona Feldmana, czy po prostu słuchać? Recenzent chętnie zaprowadziłby muzyków na skraj przepaści i przekonał do skoku w nieznane. Narracja trochę w typie Flower, jak u Johna Stevensa i Trevora Wattsa, 45 lat temu. Specyficzne call & response. Martina inspiruje Dirka, Dirk repetuje i przetwarza. Próżno tu szukać zwrotów dramaturgicznych, czy emocji eskalacji. Pozostaje współczesna zaduma nad światem zastanym. Pod koniec tej niedługiej rejestracji muzycy zdają się być odrobinę bardziej rozmowni. Dotąd bowiem sprawiali wrażenie małżeństwa z długoletnim stażem, które nie jest się w stanie niczym siebie zaskakiwać. Teraz kilka udanych imitacji, wspólnych, trafnych decyzji. Gdy Dirk gra swoje i nie czeka na sugestie Martiny, robi się znacznie ciekawiej. Jest wyrazisty, pełnowymiarowy, a recenzent ma wreszcie na czym ucho zawiesić. Uznajmy wspólnie finał tej płyty za jego najlepszy fragment. Mimo ambiwalencji – akustyczna gra Serriesa budzi nadzieję na mnóstwo doskonałej muzyki w przyszłości. Next step? Maybe solo acoustic!

Free improvised, not out of jazz!

Przejdźmy do świata improwizujących winyli! Na początek Kodian Trio i ich debiutancki krążek *) o oczywistym tytule I  (tf168, 2016), zarejestrowany (wykonany) w Soundsdavers’ Studio (Londyn) w październiku 2015 roku. Personalnie przed nami: Andrew Lisle – perkusja, Dirk Serries – gitara elektryczna oraz Colin Webster – saksofon altowy i barytonowy. Pięć odcinków muzycznych, 47 minut.

Pierwszy. Od startu trafia się nam precyzyjna, jazzowa narracja. Stanowczy tembr barytonu, zwinna, błyskotliwa perkusja i gęste, gitarowe frazowanie, które z kocią zręcznością wkleja się w pasaże kreowane przez pozostałe instrumenty. Lisle nie stroni od sonorystycznych eskapad, Serries lubi się pętlić na gryfie (recenzentowi przypomina wręcz … Jamesa Blood Ulmera!), a Webster – w chwilach wyciszenia – świetnie odnajduje się w dźwiękach pozbawionych faktury melodycznej i rytmicznej. Pod koniec tej opowieści, gitarzysta sięga po smyczek (tak to przynajmniej brzmi). Drugi. Ostry, hałaśliwy odcinek. Rockowy, czupurny zgiełk. Emocje bez patosu. Trzeci. Gitara koi nerwy, choć saksofon ma zdanie odrębne. Ponownie improwizacja osadzona w jazzowym idiomie. Serries gra akordami (powykręcanymi, oczywiście). Webster jest szorstki w obyciu, a Lisle ponownie diabelnie błyskotliwy. Gdy numer ma się ku końcowi, świetny saksofon eskaluje się przy drobnej podcierce perkusji. Czwarty. Jakby ciąg dalszy – duo sax-drums w oczekiwaniu na krotochwilną, płynną gitarę. This is noise jazz! – pilnie notuje, ciągle czymś zaskakiwany recenzent. Gęsto, dynamicznie, bez przecinków. Kompatybilne trio! Szemrząca gitara w tle na finał fragmentu. Piąty. Serries i Webster suną powolnymi dronami, każdy dość separatywnie. Po kilku minutach, rezonującym talerzem, przypomina o sobie Lisle. Narracja snuje się po kątach i nie zadaje pytań egzystencjalnych. Muzycy mają się jednak ku końcowej eskalacji, co czynią błyskotliwie, bez zwyczajowej nostalgii i wybrzmiewania na ostatni dźwięk. Z kajetu recenzenta: dużo free jazzowych fraz, mniej ambientu, a Serries nie zawsze w roli głównej.

Jeśli do w/w wspomnianego tria dodamy drugi saksofon, który w dłoniach dzierżył będzie John Dikeman, otrzymamy kwartet, który odpowiedzialny jest za powstanie kolejnej płyty w katalogu serii. Myślę o podwójnym winylu Apparitions (tf166, 2016). Nagranie ponownie wykonano w studiu Soundsavers w Londynie, pół roku wcześniej, w kwietniu 2015 roku. Podmiot wykonawczy zwie się Dikeman/ Lisle/ Serries/ Webster Quartet **) i zupełnie nieprzypadkowo jego najnowsze nagranie otwiera dzisiejszą opowieść, paręnaście akapitów wyżej. Dodajmy, że Dikeman grać będzie na saksofonie tenorowym, zaś Webster na barytonowym (pozostała dwójka, jak wyżej). Cztery strony dwóch czarnych krążków, godzina zegarowa z okładem.

  1. A. Cicha narracja, spokojne pomruki dwóch czujnych dęciaków, talerze w stanie drżenia, gitara szukająca częstotliwości swojego wzmacniacza. Pocałunki w alkowie! Szmer goni szmer, a tajemnica tajemnicę. Delikatna psychodelia na drugim planie, ale rozbrajająco i uczciwie piękna. Saksofony dmą i nie szukają zwady. Narracja ekscytująco narasta. Hałas, jako pozytywny skutek wyjątkowo udanej eskalacji. B. Muzycy znów za punkt wyjścia obierają ciszę. Saksofony tym razem separatywnie – dron w opozycji do melodycznego zaśpiewu. Eskalacja narracji przychodzi szybciej. Psychodeliczny trans dopada nas już w piątej minucie tej strony. Agresywne saksofony, progresywny drumming, more than dark ambient w tle (recenzent w ekstazie!). Konwulsyjne free, który wybrzmiewa w okolicach 9 minuty. Rozpoczyna się panowanie gitarowych dronów, na tle których sam Serries plecie zwinną improwizację na strunach, lekko szarpiąc się z dźwiękiem. Saksofon tenorowy i perkusja mogą już tylko komentować z podziwem. Tu eskalacja jest trochę inna, bardziej soczysta, zdecydowanie pod dyktando Serriesa. Drugi saksofon powraca dopiero po 15 minucie. Emocje w zenicie! Baryton ocieka spermą! Nie on jeden zresztą! C. Solo perkusyjne. Tenor wchodzi hard-bopowo! Baryton na trzeciego. Łapiemy konwulsyjne free. Serries sprzęga się, a kable płoną. Free noise for ever! Dynamika, tempo, krwawe stemple – what ever you want! Heavy dark jazz! – recenzent nie nadąża z notowaniem wrażeń. D. Mikrodzwonki na gryfie, miniflażolety. Solowy, oniryczny, prawdziwie łabędzi taniec gitarzysty. Saksofony wchodzą dużo później i kwilą na boku smutne historie. Jakby rodziło się nowe życie dla tej rejestracji (dodajmy – doskonałe!). Lisle wrzuca trzeci bieg, lewy saksofon buduje wspaniałe tło, prawy dyskutuje, a gitara zakręcona, jak pozytywka, brnie swoim najdoskonalszym tembrem. Zagęszczenie tej narracji smakuje geniuszem twórców. Wyjątkowa płyta! Multigatunkowa improwizacja z Serriesem w roli kluczowego czynnika inspirującego. Na finał znów zostaje sam i czyni cuda!

Nie mamy chwili na odpoczynek, albowiem przed nami kolejna perła w katalogu Nowej Fali Jazzu – trio Dirka Serriesa (gitara elektryczna), Martiny Verhoeven (kontrabas) i Colina Webstera (tym razem saksofon tenorowy). Czarny krążek zwie się Cinepalace (tf156, 2015), a zawiera nagranie koncertowe z … Cinépalace, Kortrijk (Belgia), z maja 2015 roku – jeden trak o długości 45 minut.

Introdukcja jest płynna, ale niezwykle spokojna. Kontrabas podaje dźwięki z samego dołu, przy użyciu smyczka. Saksofon intensywnie szumi, a gitara plumka strunami i lekko się sprzęga. Minimalizm wysokich lotów. Tendencje transowe widoczne gołym okiem! Serries ucieka w oniryzm godny wczesnego Sonic Youth i pieści kostką chłodne jeszcze struny. Rezonuje.Verhoeven silnie znaczy swą obecność i przypomina najlepszy sound Benjamina Duboca. W okolicach 10 minuty zaczyna się prawdziwy spektakl. Saksofon sonoryzuje na potęgę, gitara wierci dziurę w skale (doskonałe! – krzyczy recenzent). Muzycy zaplątani w pajęczynie pomysłów, trzech nieco separatywnych, a jednak niezwykle kompatybilnych narracji. Z akustycznego punktu widzenia – zjawiskowo! Po 18 minucie muzycy eskalują swoje poczynania na scenie. Konwencja minimalistyczna doskonałe służy Websterowi. Serries ma ją w genach, a Verhoeven na pewno na smyku! Hałas po 22 minucie dramaturgicznie uzasadniony. Kosmiczna synergia i niepoliczalne pokłady muzycznej empatii determinują muzykę tria. Po 27 minucie wybrzmienie… Martina znów rządzi, ma piękne, niemal barokowe, głębokie brzmienie. Zostaje prawie sama na scenie. Panowie ledwie akcentują swoją obecność. Od 32 minuty saksofon brnie sonorystycznie, kontrabas repetuje, a gitara onirycznie pętli się wokół siebie, jak tylko ona w rękach Dirka potrafi (a potem hałasuje na rockowy wręcz sposób). Komentarze Colina i Martiny zwalają z nóg recenzenta. Sugestia finalizacji koncertu tylko wzmaga zaangażowanie muzyków. Martina zrywa podłogę, a partnerzy potulnie kleją się do kontrabasowej kontrybucji. Jej solowe wykończenie doskonałego koncertu warte jest kilku wysokobudżetowych nobli z dowolnej dziedziny. Być może najlepsza płyta w katalogu!

Na osi czasu cofamy się o pół roku z okładem. Grudzień 2014 roku, jesteśmy w White Noise Studio (co za nazwa!), w holenderskim Winterswijk. Małżeństwo Verhoeven – Serries wciąż jest z nami. Dołącza para muzyków, wspólnie uprawiających mocne granie w formacji Dead Neanderthals (co za nazwa!) – René Aquarius na perkusji i Otto Kokke na saksofonach. Podmiot wykonawczy określają jako Fantoom, zaś 38 minutową, jednotrakową rejestrację, dystrybuowaną oczywiście na czarnym krążku, postanawiają nazwać Sluimer (tf155, 2015).

Od pierwszej sekundy tego niezwykłego spektaklu dźwiękowego kontrabas Martiny dokonuje cudów! Dźwięki dobywane smyczkiem wprost z piekielnych otchłani, brzmią mięsiście i barokowo. Są delikatnie zabrudzone, dzięki czemu smakują jeszcze lepiej. W ten ultra tembr kontrabasu wplata się dronowa, wielowymiarowa ekspozycja gitarowa, tuż za nią piskliwy saksofon w bardzo wysokim rejestrze i perkusja, która znaczy teren i wbija słupy graniczne. Talerze rezonują. Pachnie ponadgatunkowym majstersztykiem! Post-industrial, post-ambient, post-minimal acoustic drone! Recenzent mnoży skojarzenia, a głowa płonie mu z nadmiaru emocji (choć narracja wije się, jak upasiony wąż po kilku posiłkach). Martina nieustannie zdziera skórę ze strun. Wciąż gra nieodkrytą sonatę Bacha i krwawi obficie, choć ma zdecydowanie płodny dzień. Dirk w głębokiej rzece, po samą szyję, bez możliwości powrotu. Ta pozornie spokojna improwizacja systematycznie eskaluje się (z kajetu recenzenta: kolejna najlepsza płyta w katalogu, jeśli to semantycznie ma ręce i nogi). Rene od czasu do czasu sugeruje proste, rockowe rozwiązania perkusyjne, ale w tym niebywałym tyglu wrażeń, to doskonały dramaturgicznie zabieg! Kolejny być może dowód na to, że we współczesnej improwizacji multigatunkowe doświadczenia muzyków są niezbywalnym atutem i potrafią wykreować wartość dodaną.

W połowie tej wspaniałej podróży Martina, choć wciąż eskaluje na boku, potrafi soczyście w wklejać się w drony generowane przez gitarę i saksofon. Genialna dominacja trwających pasaży. Perkusja nieustannie tyczy swój szlak i funkcjonuje trochę na zasadzie kontrapunktu dla pozostałej trójki muzyków. Eskalacja w rozkwicie. Trudno wskazać personalnie lidera tych wydarzeń, ale z pewnością najwięcej wnosi tu szalona kontrabasistka, która nie przestaje prowokować swoich mężczyzn (tym, który najdobitniej reaguje w tym akurat momencie jest Otto na saksofonie). Crazy game! Po 25 minucie muzycy sugerują sobie wzajemnie krok w kierunku wybrzmiewania, ale są tak naładowani energetycznie, że proces idzie cokolwiek opornie (Martina w stanie orgazmu permanentnego!). Motorniczym spięć energetycznych zdaje się być w perspektywie całości Rene i jego czupurna, pyskata perkusja. Samoeskalująca się maszyna improwizacyjna! Gdy w końcu dojdzie już do wybrzmiewania finałowego – zjawisko jest niebywale urocze, repetytywne i brutalnie precyzyjne. Stopa wygłasza mowę końcową (jakże by inaczej!), a saksofon czyni lekki zaśpiew na ostatni już dźwięk! Genialne nagranie!

Ufff….. w ramach studzenia emocji posłuchamy duetu, który jednak… wcale nie będzie ich pozbawiony. Baa! Znów się zagotujemy! W lipcu 2014 roku, w studio Sunny Side w Anderlechcie (Bruksela), spotkali się dwaj przyjaciele – John Dikeman na saksofonach i Dirk Serries na gitarze elektrycznej (plus efekty!). Ich 48 minutowa opowieść w czterech częściach zyskała tytuł Cult Exposure (tf143, 2015) i pomieściła się na dwóch stronach czarnego krążka.

Jeden. Saksofonista zaczyna bardzo jazzowo, niebanalnie i stosunkowo agresywnie. Pikantnie, altowo z silnym przydechem. Gitara, szeroką płaszczyzną dźwięku, podłącza się po około 150 sekundach. Drąży skałę, sprzęga się i brnie do przodu w dość majestatycznym tempie, w nieco rockowej estetyce. John robi swoje i skupia się na snuciu dobrej opowieści. Popada w rozliczne autoeskalacje, które nie trwają jednak długo. Dirk skwierczy, chętny jest do wycieczek w kierunku krwistej psychodelii. Lubi dronizować, nawarstwiać się sound by sound. Urocze! Drugi. Mikrodźwięki, spokojne, separatywne ekspozycje obu muzyków. Serries onirycznie mutuje dźwięki, zwinnie repetując. Saksofon – dość słodki i aluzyjny. Zagęszczenie narracji odbywa się poprzez intensyfikowanie zjawisk fonicznych. Gitara multiplikuje się, a saksofon dmie w coraz wyższych rejestrach. W zakresie tempa, ten drugi gra dwa razy więcej dźwięków w jednostce czasu niż ten pierwszy, ale jako duet idą zwartym, równym krokiem. Spowolnienie jest wyjątkowo trafione. Ambient uroczych popaprańców! Trzeci. Szczypta sonore na tle ledwie sugerowanego dark ambient, wprost z gryfu ognistej gitary. Improwizacja narasta niezwykle powoli. Ale już od 6 minuty panowanie muzyków nad emocjami słuchacza jest 100%-owe. Muzyka lepi się i dronizuje. Po 13 minucie saksofon, jak mucha, wpada w plastry miodu, które rozpływają się po strunach gitary. Ballada nadmiernie potępionych układa nas do snu, który nigdy nie nadejdzie. Wonderful! Czwarty. Powrót pierwszego tematu (przynajmniej jeśli chodzi o tytuł). Gitara rzeźbi na dużym pogłosie, ale bardzo strzeliście. Saksofon plecie pikantne historie o niewierności. Emocje finału tego nagrania mają intensywność wrzasku strącanych do lochu. Sprawiedliwość triumfuje, równie wyraziście, jak wyjątkowe są dźwięki Cult Exposure.

Trzy miesiące później, w październiku 2014 roku, duet Dikeman & Serries koncertuje w belgijskim Charleroi. Biorą sobie na trzeciego perkusistę Teuna Verbruggena. Rejestrują koncert Live At Le Vecteur. Ukazuje się on na kasecie magnetofonowej (tf147, 2015). Trzy tytuły, dwa traki i niewiele ponad 32 minuty muzyki.

Pierwszy/drugi. Pikantny free jazz na saksofon tenorowy i bystry zestaw perkusyjny. Serries wchodzi do gry dopiero w czwartej minucie i uspokaja emocje chłopaków nobliwym i precyzyjnym ambientem. Baa, nawet ich ucisza! Wracają ukorzeni i pięknie wklejają się w gitarowe pasaże o bardzo repetytywnym charakterze. Saksofon po chwili zaczyna stawiać ostre stemple i atrakcyjnie dynamizuje sytuację na scenie. Perkusista nie zamierza pozostawać w tle i także dokłada do ognia. Pętle gitarzysty zaczynają zataczać coraz szersze kręgi. Wybrzmienie jest perfekcyjnie zwinne! Trzeci. Drobne, elektroakustyczne macanki całej trójki, tylko, że gitara ma tu rozmiary słonia. Zostaje sama i drży złowieszczo. Drummer wchodzi na bezczelnego i radzi sobie celująco. Nieco onieśmielony saksofonista też ma konkretny plan na przetrwanie w rodzącej się eskalacji (urocza ekspozycja! – krzyczy recenzent wbity w podłogę). Konstruktywny, progresywny, ustrukturyzowany hałas godny prawdziwych mistrzów! Finalizacja płyty realizuje się na tle dobrego drummingu, zaś ostatni dźwięk jest udziałem Dikemana.

Let’s rock and go dark!

Na początku był Yodok. A dokładnie duet norwesko-szwedzki w składzie: tubista Kristoffer Lo i perkusista Tomas Järmyr. Na przełomie lat zerowych i pierwszych tego stulecia poczynili oni kilka wydawnictw płytowych w estetyce dalece multigatunkowej, z odpowiednią wszakże dawką improwizacji. Po pewnym czasie do muzyków dołączył Dirk Serries, co stało się elementem konstytuującym powstanie formacji Yodok III.

Historia tego wątku w twórczości belgijskiego gitarzysty miała swój edytorski początek dokładnie pięć lat temu. Kończyły się właśnie letnie wakacje, gdy w norweskim Athletic Sound Studio w Halden, trzej w/w muzycy spotkali się, by zarejestrować swój pierwszy album. Ukazał się on w winylowej edycji A New Wave of Jazz, bez tytułu, czyli jako Yodok III (tf138, 2014). Zawiera dwie rozbudowane ekspozycje dźwiękowe, trwające 47 minut.

Nim nasze uszy zatopią się w niebywałej muzyce Yodok III, odrobina komentarza w zakresie instrumentarium, wykorzystywanego przez muzyków. Trzy absolutnie żywe instrumenty: gitara elektryczna, tuba (zamiennie lub razem z flugabone – specyficznym dęciakiem, będącym czymś pomiędzy tubą, a trąbką) i perkusja. Muzycy w procesie generowania dźwięków korzystają z licznych amplifikacji, natomiast nie używają jakiejkolwiek elektroniki.

Dźwięki, jakie docierają do nas w trakcie każdej płyty Yodok III, zaczynają się w plastycznej ciszy, z której niezwykle powoli wyłaniają się barwy, struktury i trwające pasaże foniczne. Na ogół, efekty działań gitarzysty oraz tubisty docierają do nas środkowym pasmem, tworząc spójny, nierzadko zupełnie nierozłączny wielodźwięk. Wokół niego pracuje drummer z pełnym zestawem perkusyjnym. Jego gra często podlega eskalacji, ma rockowy posmak i wrzuca do yodokowego tygla prawdziwie emocjonalny ferment. Bardzo często wchodzi do gry nawet po kilkunastu minutach i wkleja się w kosmiczny dron, wygenerowany wcześniej przez partnerów. Muzyka płynie wolno, bardzo szerokim korytem, z nieodwracalną mocy. Stałym elementem dramaturgicznym jest tu repetycja, ciągłe powracanie do fraz zagranych już wcześniej. Plama na plamie, dźwięk na dźwięku. Muzyka, która rozkwita z minuty na minutę, w bardzo nieśpiesznym tempie. Stanowi swoisty fenomen brzmieniowy żywych, amplifikowanych dźwięków i tajemniczych efektów. Ilustracyjna, post-rockowa perkusja nadaje je odpowiedni drive i niezbywalną moc. Ta opowieść foniczna trwa, a paradoks muzyki angielskiego AMM, choć w dalece odmiennej stylistyce, ma tu niespodziewanie rację bytu. Improwizacja odbywa się poprzez zmieniającą się barwę brzmienia i modulowanie natężenia dźwięku.

Tu, w trakcie debiutanckiego nagrania, drummer na dobre wchodzi do gry dopiero w 15 minucie i wtłacza się energicznie w background Serriesa i Lo, prawdziwie ambientowy, post-elektroniczny, post-rockowy. Ta niebywała plama dźwiękowa, od czasu do czasu, pokazuje nowy kolor, nową barwę, a cała zatopiona jest w mutującym się pogłosie. Jeśli skupiony słuchacz zanurzy głowę w niezaprzeczalnej urodzie tej muzyki (trans! mantra!), to straci już wszelkie szanse, a także ochotę, na jakąkolwiek drogę powrotną.

Każda kolejna pieśń Yodok III jest jakby wchodzeniem ciągle do tej samej rzeki, ale wszyscy świetnie wiemy, że żadna rzeka nigdy nie jest taka sama. Baa, jest zupełnie inna niż chwilę temu, inna, niż rzeki w okolicy. Ta prosta, piękna muzyka pełna jest paradoksów. Nie stroni od melodii i harmonii, kipi rockowymi emocjami i ma niebywałą, oniryczną i plastyczną głębię. Moc oczyszczającej psychodelii i niejednoznaczności. Każde powtórzenie w procesie żmudnej narracji jest jakby napoczynaniem innej historii. Tu, w trakcie drugiego fragmentu, drummer dla odmiany jest z nami od pierwszej sekundy. Gra marsza, podczas gdy gitara i tuba, tudzież flugabone, płynną wytrawnymi pasażami, delikatnie, ale systematycznie eskalując się. Ta muzyka w każdej swej edycji zawiera długą introdukcję, istotne rozwinięcie, które ma dramaturgiczny szczyt i wielominutowe wybrzmiewanie, aż do stanu całkowitej ciszy. Repetytywny minimalizm Yodok III ma niezwykle bogatą fakturę, niczym Wielka Orkiestra Londyńskich Improwizatorów w trakcie koncertu jubileuszowego.

Gdy sięgniemy po kolejne studyjne nagranie Yodok III (podwójny winyl The Sky Flashes The Great Sea Yearns; tf144, 2015) ***), zarejestrowane w Anderlechcie, w czerwcu 2014 roku, natrafimy dla bliźniaczą muzykę, ale delikatnie rozwarstwioną w czasie. Dziewięćdziesiąt minut, cztery strony winyla, daje ciekawą, dodatkową porcję czasoprzestrzeni, która sprawia, iż muzyka jest jakby bardziej monumentalna i delikatnie spowolniona (orkiestracja godna Mahlera, chciałoby się rzec). Długa płyta, z długimi introdukcjami, pełna brzmieniowych i aranżacyjnych niuansów. Tu drummer, na pierwszej stronie, wchodzi po 11 minucie, gdy partnerzy są już soczyście upaleni i brną w nieskończoność dźwiękowej tekstury. Armia nuworyszy współczesnej elektroniki nie byłaby w stanie stworzyć tak onirycznej ściany dźwięków, jak czynią to Serries i Lo. Narracja na stronie pierwszej, na finał galopuje już wprost z piekła do nieba! Na stronie drugiej spotkamy przykład absolutnie zwartej i jednowymiarowej struktury muzyki, granej przez gitarzystę i tubistę – prawdziwie symfoniczny dron. Cześć trzecia dostarcza moc subtelnych, mgławych i niejednoznacznych ekspozycji perkusyjnych. To Järmyr jest tu prowodyrem i kreatorem. Muzyka jest pozornie senna, potrafi przywoływać w pamięci nawet This Mortal Coil sprzed 35 lat, choć podszytą niepokojem godnym każdego odcinka Twin Peaks! Elektroakustyczny szelest drummera tworzy bazę, na której budowany jest improwizowany ambient gitary i tuby. To kolejny przykład na to, że muzyka Yodok III zaczyna się repetytywną melodią, a kończy egzystencjalnym krzykiem. Czwarta strona ponownie zaczyna się w rękach perkusisty. Barwna, wielowymiarowa opowieść, którą bierze w swoje ręce gitarzysta i niczym król Midas czyni nieśmiertelną. Im więcej razy słuchasz tej muzyki, tym więcej odnajdujesz różnic i zaskakujących odmienności. Jeśli masz dużo czasu, by zakochać się w niej, jeśli lubisz poznawać nowe dźwięki step by step, to jest płyta właśnie dla Ciebie!

Uzupełnieniem dyskografii Yodok III, w ramach serii Nowej Fali Jazzu, są dwie kasety, zawierające muzykę koncertową. Pierwsza z nich zarejestrowana została w Norwegii (październik 2013) i jest dostępna pod tytułem Live At Dokkhuset, Trondheim (tf148, 2015; dwa traki, 60 min). Druga zaś powstała w Belgii (czerwiec 2014) i nosi tytuł Live At De Singer Rijkevorsel (tf149, 2015; dwa traki, 63 min). Gdybym miał opisać jej zawartość, nie angażując na dłużej Czytelnika, zaproponowałbym opcję kopiuj wklej opisu nagrań studyjnych. Wejdź do tej rzeki, a poznasz prawdę! ****).

W ramach uzupełnienia opowieści o Yodok III, winniśmy – na sam już koniec tej opowieści – pochylić się nad dwoma wydawnictwami formacji The Void Of Expansion, które dopełniają czternaście pozycji katalogi serii. To duet Dirka Serriesa i Kristoffera Lo, czyli dwie-trzecie Yodok III. Zarejestrowane i wydane zostały do tej pory dwa spotkania, które miały miejsce dzień po dniu, w lutym 2014 roku. Najpierw muzycy koncertowali, potem zaś odbyli przemiłe spotkanie w studiu.

Efekt foniczny tej drugiej okoliczności dostępny jest na winylu Ashes and Blues (tf139, 2014; trzy fragmenty, 40 min). Gitara Serriesa gra tu pełniejszym soundem i nieco ostrzej niż ma to miejsce na płytach Yodok III. Także inaczej zachowuje się perkusista, który jest w grze od pierwszej sekundy rejestracji. Struktura samej muzyki jest bardzo podobna, ale zdarzenia akustyczne następują tu jakby szybciej. Narracja jest gęsta, dotkliwa, pełna brudu i zgiełku na gryfie gitary. Jakby Yodok III podniesiony do drugiej, a chwilami nawet trzeciej potęgi. Od ciszy do wrzasku, od muskania strun i membran po ogniste eskalacje. Gitara wciąż w estetyce trwającego dark-ambient. Rockowa psychodelia, to z kolei dobry kierunek myślenia dla zagubionego recenzenta. Trzy kilkunastominutowe perełki improwizacji, podobne do siebie, jak krople wody, ale niebywałej urody, pełne repetycji i ciągłych powrotów. Utrwalanie, niezapominanie, wieczność.

Koncert Live At De Singer Rijkevorsel z 2014 roku (kaseta, tf150, 2015; trzy tytuły, 53 min) przynosi trochę niespodziewanie, bardziej spokojną muzykę. Więcej tu nostalgii, zadumy i wyczekiwania na ruchy współpartnera. Nie brakuje skromnych ekscesów sonorystycznych perkusisty. Klimatycznie, transowo, bez przecinków i znaków zapytania. Emocje ubrane w improwizacyjne czarne płaszcze do samej ziemi.

Wszystkie wydawnictwa A New Wave Of Jazz ukazują się w limitowanych nakładach: CD – 300 sztuk, winyl – 240 sztuk, kaseta zaś 120 sztuk. Wszystkie są one dostępne do odsłuchu i zakupu na stronie bandcamp.

*) Kodian Trio – już po opisywanym tu krążku – wydał także Live At Paradox (cd-r) i Volt/ Pletterij (kaseta). Obie pozycji są dostępne w katalogu Raw Tonk Records.

**) Dokładnie w tym samym miesiącu, tenże sam kwartet zarejestrował nagranie dostępne na cd-r Live At Cafe Oto (Raw Tonk Records).

***) Oba wydawnictwa winylowe Yodok III mają, jako jedyne w katalogu serii, status out of print. Szczęśliwie są one obecnie dostępne na CD w ramach reedycji. Box zawiera trzy dyski. Wydał Tonefloat Records, ale już poza serią (tf178, 2016).

****) Najnowsze nagrania Yodok III ukazały się już poza serią NWOJ. Koncert z roku 2015, możemy poznać biorąc do ręki CD Legion of Radiance – Live At Dokkhuset (Consouling Sounds, 2016). Ubiegłoroczny zaś koncert grupy posłuchać możemy na CD/LP The Mountain Of Void – Live At Roadburn 2016 (Tonefloat Records, 2016). Z pewnością przyjdzie czas, by także nad nimi recenzencko się pochylić.” Spontaneous Music Tribune – Poland

 

YODOK III at JAZZHOUSE

P1080598-99-1493680980

YODOK III live at JAZZHOUSE (Copenhagen, Denmark) April 28th 2017.

“Fredag aften på Jazzhouse lod Dirk Serries, Tomas Järmyr og Kristoffer Lo minimalistisk drone møde tunge, sitrende eksperimenter i et delvist improviseret verdensklasseunivers.

Da man en onsdag aften i september sidste år besøgte det københavnske spillested Jazzhouse for at se en af sine personlige undergrundsfavoritmusikere Aidan Baker give dronet improvisationskoncert med den svenske trommeslager Tomas Järmyr som musikalsk legepartner, blev ens nysgerrighed fodret, dog uden at man blev helt mæt. Järmyr er et navn, der via internettets nørdede samtaler de senere år er dukket op på radaren i flere sammenhænge, og med tiden har han igen og igen har vakt ens interesse.

Hvorfor har han så det? Jo, Järmyr er musikeren, der p.t. sidder på trommetaburetten i det saxofonfrenetiske italienske kaosband ZU. At man i det hele taget kan sidde på ZUs taburet med selvsikker, opret ryg uden at falde igennem og gå bandes oprindelige trommeslager Jacopo Battaglia i bedene også uden at skuffe, er en bedrift i sig selv. At Järmyr derudover har spillet doom-jazz med Spidergawds afløserbassist Trond Frønes i Sunswitch, angiveligt stadigvæk praktiserer grindcore i Forræderi og derudover for ganske kort siden blev annonceret som det nye medlem i vort alle sammens yndlingsrockband Motorpsycho, well, it better leave you curious!

Det var derfor med begejstring, at man fredag aften i sidste uge på ny tog til Jazzhouse for igen at tjekke Järmyr ud, og denne gang tilmed med trioen Yodok III, der har belgiske Dirk Serries på guitar. Oprindeligt foranlediget af pladeselskabet ToneFloat samt Serries’ samarbejde med Porcupine Trees Steven Wilson under aliasset Vidna Obmana har denne skribent i nu længere tid været begejstret for flere sider af den belgiske guitarists oeuvre, og så vidt jeg ved, var besøget i fredags hans første i Danmark siden 2010, hvor han dengang gav koncert henholdsvis i BIffen i Aalborg og på Det Poetiske Bureau i hovedstaden.

Serries har på en gang været incitamentet for selve tilblivelsen af Yodok III, samtidig med at han kan siges at være jokeren i bandet. Før han hookede op med Järmyr og tubaisten Kristoffer Lo, det sidste medlem i trioen, jazzeksperimenterede Järmyr og Lo allerede under navet Yodok. De inviterede Serries med for fire år siden, hvorefter Yodok III blev til. Med indlemmelsen af Serries i bandet bevægede bandets dronelyd sig fra ofte at være angribende til at være mere afventende, dog med flere seriøst noisede undtagelser smidt ind hist og pist. Serries har almindeligvis en mere minimalistisk tilgang til noise og drone, hvilket har sat sit præg på Yodok IIIs materiale, der dengang som nu angiveligt er 100 % improviseret.

Fredag aften i sidste uge var vi så omkring 50-60 publikummer, der havde fundet vej til Jazzhouse, hvilket egentlig ikke er et ringe fremmøde til en koncert af denne art. Det er i hvert fald flere, end der var til stede, da Järmyr besøgte Jazzhouse med Baker, ligesom det er væsentlig flere, end der var til stede, da Serries under navnet Microphonics besøgte Det Poetiske Bureau i 2010. Det er generelt rart, at musikere, når de vender tilbage til Danmark, bliver mødt af et større publikum, end der var til stede under forrige koncerter i landet. Det er vel blandt andet sådan, man sikrer snævre, interessante koncerter også fremover.

Selvom Yodok III angiveligt improviserer ikke kun på plade, men også under deres koncerter, lød dele af aftenens åbning nu som en let improviseret omskrivning af ‘In a Realm of Wander Behold the Fleeting Shadows Exclaim in Delight’, der er at finde på trioens seneste fuldlængde, sidste års ‘The Sky Flashes, the Great Sea Yearns’. Godt det samme, for det er et fantastisk nummer. Aftenen startede således ud nærmest hyper-minimalistisk med et langsommeligt opbyggelig dronesamspil mellem Serries på guitar og Lo, der skiftede mellem to forskellige størrelser tubaer tilsat pedaler og diverse electro-gøgl-knapper, jeg ikke skal forsøge at gøre mig yderligere klog på. Jeg vil gætte på, det tog et kvarter, før Järmyr besluttede sig at indtræde i lydbilledet, der i Jazzhouses gode rammer desuden var ramt flot i røven.

Aftenens publikum var i øvrigt nænsomt lyttende og syntes på forhånd at vide, hvad de var gået ind til. Allerede inden bandet gik på omkring klokken 22:30, havde størstedelen i hver fald fundet sig til rette i tilfældige, siddende  klaser på gulvet foran scenen.

Da Järmyr kom med, tog aftenen for alvor til, og er der et af Yodok IIIs medlemmer, publikum efterfølgende snakkede om, var det trommeslageren. Det forstår man. Med en enkelt trommestik lagde Järmyr ud med at spille på sit bækken. Én trommestik, et bækken, samme sitrende musikalske struktur i godt og vel 10-15 minutter. Det skal siges, at lyset i kælderen på Jazzhouse var dæmpet på grænsen til mørke. Ikke slukket selvfølgelig, men skruet behageligt langt ned. Specielt på scenen var lyset næsten ikke til stede, hvilket til at begynde med gjorde det svært i det hele taget at se Järmyr. Af samme årsag, det indrømmer man gerne, tog det denne skribent tid at komme frem til, at det var Järmyrs trommespil, der lavede de sitrende lyde, som omringede kompositionens dronekrop bestående ellers af guitar og vekslende blæseinstrumenter. Sonisk set mindede Järmyrs bækkenspil mere om visse aspekter af techno, som man eksempelvis har hørt det hos den senere Vince Watson, hvorfor jeg til at begynde med troede, at lydene var et mekanisk loop af en art. Desto mere nysgerrig og ditto imponeret blev jeg, da det gik op for mig, at det var Järmyrs løse håndled, der brillerede. Accentueringen på det bækken var direkte mind-blowing.

Dette var tilmed kun begyndelsen på det ene nummer, som aftenens omtrent timelange koncert bestod af. Fra henholdsvis det minimalistiske og afventende, til det sitrende og vibrerende, bevægede kompositionen sig efterfølgende til det noisede for afslutningsvis at runde af med det direkte balstyriske. Järmyrs afsluttende trommespil, der rundede koncerten af, var på en gang så heavy og æggende, at man efter koncerten, som man forlod Jazzhouse, storsmilede med tanken om ham som nyt medlem i fremtidens Motorpsycho. Og med det stadig rumsterende i tankerne: Motorpsycho på Jazzhouse? Wauw, make it happen, tak.  Tak til Jazzhouse og Yodok III for en fremragende aften.” Devilution – Denmark